eltemtek_logo

alstom

logo

 RESM─░ SPONSORLARIMIZA

TE┼×EKK├ťR EDER─░Z

SPOR PS─░KOLOJ─░S─░

 

─░nsan v├╝cudu, bilindi─či gibi fizyolojik, psikolojik ve sosyolojik bir sa├ž aya─č─▒ ├╝zerinde i├ž ve d─▒┼č dengesini kurmu┼čtur. Bu ayaklar─▒n her biri, insan─▒n sa─čl─▒kl─▒ bir ya┼čam s├╝rmesini ve sa─čl─▒kl─▒ davran─▒┼člar sergilemesine neden olmaktad─▒r. A┼ča─č─▒daki sat─▒rlarda spor psikoloji ile ilgili baz─▒ temel kavramlar─▒n tan─▒mlar─▒n─▒ bulacaks─▒n─▒z.

1-Ba┼čar─▒n─▒n psikolojik ├Ânko┼čullar─▒ nelerdir?

Sportif ba┼čar─▒ bedensel performans zihinsel performans ve psikolojik performans─▒n toplaml─▒d─▒r. ├ľzellikle derby ma├žlar─▒ olarak tan─▒mlanan, ├╝st├╝n fizik kondisyon ve m├╝kemmel tekni─če sahip en iyi sporculardan olu┼čan tak─▒mlar aras─▒ndaki m├╝sabakalar asl─▒nda ÔÇťpsikolojik ma├žlarÔÇŁd─▒r. Bu gibi durumlarda ba┼čar─▒l─▒ olmak i├žin gereken ├Ân ko┼čullar bilen ve uygulayabilen sporcu ile antren├Âr ba┼čar─▒l─▒ olacakt─▒r. Kazanmak, galip gelmek ya da yenilmemek olarak d├╝┼č├╝n├╝lmemelidir. Sadece sonucu d├╝┼č├╝nmek ve ne olursa olsun galip gelmeye ├žal─▒┼čmak sporcunun do─čru d├╝┼č├╝nmesini ve do─čru davranmas─▒n─▒ engeller. Sporcu sadece mevcut potansiyelini sergilemeyi d├╝┼č├╝nmelidir. Rakibin g├╝c├╝, ma├ž─▒n ├Ânemi, seyircinin tezah├╝rat─▒, bas─▒n─▒n izlemesi, sporcu izin vermedi─či s├╝rece performans─▒n─▒ etkileyemez. Sporcu ba┼čar─▒s─▒n─▒ sa─člayan─▒nda, engelleyeninde yaln─▒zca kendisi oldu─čunu bilmelidir. Tek rakip vard─▒r, o da sporcunun kendisi kendisini yendi─či zaman, yani izleyicinin, bas─▒n─▒n, rakibinin, hakemin, hatta hava ve saha durumunun ba┼čar─▒s─▒na tan─▒k olmaya haz─▒r bekledi─čine inand─▒─č─▒ zaman kazanm─▒┼č demektir. Ve sonu├ž kendili─činden gelir. Bu g├╝venle sahaya ├ž─▒kan sporcu her ┼čeyin kendi kontrol├╝nde oldu─čuna inand─▒─č─▒ i├žin ne gerekiyorsa yapacakt─▒r. ├ç├╝nk├╝, beyni ile v├╝cudu aras─▒nda ├Ânlenemeyecek bir ileti┼čim vard─▒r. Aksini d├╝┼č├╝n├╝rse v├╝cut da o ┼čekilde hareket eder ve v├╝cut nas─▒l davran─▒rsa beyin o ┼čekilde d├╝┼č├╝n├╝r. Panik halinde hareket eden, koordinasyon bozuk, tela┼čl─▒ davran─▒┼člar sergileyen, hakeme sinirle el kol hareketleri yapan, tak─▒m arkada┼člar─▒na ba─č─▒ran bir sporcunun beyni, o g├╝n k├Ât├╝ bir g├╝nde oldu─čunu, her ┼čeyin ters gitti─čini, bu kadar ┼čans─▒z bir g├╝nde kazanman─▒n mucize olaca─č─▒na d├╝┼č├╝nmeye ba┼člar. D├╝┼č├╝ncesinde yenilgiyi kabullenen, kazanaca─č─▒ konusunda ┼č├╝pheler olan sporcu, asla kazanamaz. Ba┼čar─▒l─▒ sporcu m├╝cadeleyi seven, zorluklarla ba┼ča ├ž─▒kmay─▒ zevkli hale getirebilen, yarat─▒c─▒, b├╝y├╝k d├╝┼č├╝nen ve hayaller kurmaktan korkmayand─▒r. En yeni tekniklerle, en iyi ko┼čullarda ve en bilgili antren├Ârlerle ├žal─▒┼čan, benzer yetenekli bir├žok sporcudan sadece baz─▒lar ┼čampiyon veya y─▒ld─▒z sporcu olur. ├ç├╝nk├╝, onlar psikolojik olarak ba┼čarmaya haz─▒rd─▒rlar. Kendine g├╝venir, yenmek ya da yenilmemek i├žin oynamaz, sadece elinden gelenin en iyisini yapmaya ├žal─▒┼č─▒r. Yapt─▒─č─▒ i┼čten zevk al─▒r ve kendisi izin vermedik├že hi├žbir ┼čeyi ya da kimsenin ba┼čar─▒s─▒n─▒ engelleyemeyece─čini bilir. Kendisi ile ilgili asla olumsuz d├╝┼č├╝nmez. Sadece o an─▒ ya┼čar ve hata yapmaktan korkmaz. Olumlu davran─▒┼člara yol a├žaca─č─▒na inan─▒r. Ne┼čeli rahat ve kendinden emindir.

2-Sporda psikolojik bilgi edinme nedir?

Bir antren├Âr sporcular─▒n─▒ se├žerken ve antrenman planlamas─▒ yaparken onlar─▒n fiziksel ├Âzellikleri kadar, psikolojik ├Âzelliklerini de g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmal─▒d─▒r. Bir├žok antren├Âr sporcular─▒n neler hissetti─čini ├žok iyi bildi─čini, onlar─▒ anlayabildi─či ├ž├╝nk├╝ daha ├Ânce (sporcuyken) benzer ┼čeyleri kendisinin hissetmi┼č oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝r. Ancak bu t├╝r subjektif de─čerlendirmeler yan─▒lt─▒c─▒d─▒r. Sporcular hakk─▒nda do─čru bilgiler elde edebilmek i├žin bilin├žli y├Ântemler se├žilmelidir. Spor psikolojisinde en ├žok kullan─▒lan tan─▒ koyma y├Ântemleri; vakÔÇÖa tarih├žesi, g├Âzlem, deney, test ve sosyometridir.
VakÔÇÖa tarih├žesi: Bir sporcunun hayat─▒ ve ├Âzge├žmi┼či hakk─▒nda bilgi toplamay─▒ ifade eder. Bilgiler genellikle anket y├Ântemi ile toplan─▒r. Gerekli oldu─ču hallerde sporcuya yak─▒n ki┼čilerle g├Âr├╝┼čme yap─▒l─▒r.
Ama├ž sporcunun umutlar─▒, hobileri, spor ge├žmi┼či, ula┼čmak istedi─či hedefler, evindeki ya┼čam ko┼čullar─▒, ailesinin tavr─▒ ve e─čitim tarz─▒, ge├žmi┼čteki ba┼čar─▒ ve ba┼čar─▒s─▒zl─▒klar─▒ ile okul ve mesleki durumunu tespit edebilmektir.
G├Âzlem: Yeni bilgiler edinmek i├žin planl─▒ bir ┼čekilde sporcunun g├Âzlenmesidir. Bu y├Ântem sporda vazge├žilmez tan─▒ y├Ântemlerinden biridir. Sporcunun bir ba┼čkas─▒ taraf─▒ndan g├Âzlenmesi (d─▒┼č g├Âzlem) sonucu, yorgunluk belirtileri, sald─▒rgan tepkileri, ├Â─črenmedeki ilerlemesi, korkular─▒, etkile┼čim ┼čekilleri ve belirli durumlardaki duygusal tepkiler saptanabilir. Bunun yan─▒ s─▒ra sporcunun da kendisini g├Âzleyerek (i├žebak─▒┼č) ne zaman heyecan─▒n─▒n y├╝kseldi─čini, hangi durumlarda dikkatini tam olarak toplayabildi─čini┬á ├Âzel antrenman ve yar─▒┼čmalarda ne d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝, neler hayal etti─čini saptamas─▒ yararl─▒ olur

Deney: Bir olay─▒n planl─▒ ve kas─▒tl─▒ olarak ger├žekle┼čtirilmesidir. Sporda deney ve testi kesin olarak birbirinden ay─▒rmak olas─▒ de─čildir. Deneyde daima ba─č─▒ml─▒ ba─č─▒ms─▒z de─či┼čkenler bulunur. Ba─č─▒ms─▒z de─či┼čken deneyi y├Âneten ki┼či taraf─▒ndan tespit edilip d├╝zenlenir. Ba─č─▒ml─▒ de─či┼čken ise tespit edilmi┼č ko┼čullar─▒ ba─čl─▒ olarak g├Âzlemlenen de─či┼čiklilerdir. ├ľrne─čin, uykusuzlu─čun basketboldeki isabet y├╝zdesi ├╝zerine etkisi ara┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda, uykusuzluk ba─č─▒ms─▒z de─či┼čken, isabet y├╝zdesi ba─č─▒ml─▒ de─či┼čkendir.
Test: Sporda test y├Ântemleriyle hem yetenekler hem de ki┼čilik ├Âzellikleriyle ilgili bilgiler toplan─▒r. ├ľrne─čin zeka testleri, fiziksel uygunluk testleri v. b Bu testlerin kullan─▒m, uygulama ve de─čerlendirilmesi ilgili test prosed├╝r├╝ne uygun yap─▒lmal─▒d─▒r.
Sosyometri: Bir grup veya tak─▒m─▒n ├Âncelikle duygusal yap─▒s─▒n─▒ belirlemeye yarayan t├╝m ├žal─▒┼čmalar─▒n ortak ad─▒d─▒r. Bu ├žal─▒┼čmalar belli kriterlere g├Âre kabul g├Ârme veya reddedilme yoluyla ger├žekle┼čir. B├Âylece gruptan d─▒┼člananlar ve sevilen ki┼čiler ile grup i├ži ili┼čkiler ve sorunlar─▒n nedenleri tespit edilebilir

Antren├Ârlerin, ancak tan─▒ koyma y├Ântemleriyle sporcular─▒ hakk─▒nda do─čru bilgilere ula┼čmalar─▒ ve buna dayanarak sporcular─▒n gelecekteki davran─▒┼člar─▒n─▒ hem tahmin etmeleri hem de sevk ve idare etmeleri olas─▒d─▒r

3-Sporda d├╝┼č├╝nce s├╝re├žleri nelerdir?

Sporda d├╝┼č├╝nce s├╝recinin ├Âzelliklerinin ve ├že┼čitlerinin bilinmesi hem antren├Âr├╝n, hem de sporcunun teknik ve takti─či bilin├žli olarak uygulayabilmesi a├ž─▒s─▒ndan yararl─▒d─▒r. Yar─▒┼čmalar s─▒ras─▒nda son derece heyecan duyulan ortamlarda ve her an beklenmedik durumlarla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya olan sporcunun her ┼čeye ra─čmen kendinden isteneni yapabilmesi hi├ž de kolay de─čildir.
 

Yar─▒┼čma devam ederken bulundu─ču pozisyon i├žerisinde hedefi, kendi durumunu, tak─▒m arkada┼člar─▒n─▒n ve rakibin durumunu s├╝ratle de─čerlendirerek do─čru hareket etmek zorundad─▒r. Yap─▒lan her hatay─▒ veya olas─▒ daha uygun hareketi d─▒┼čar─▒dan kolayl─▒kla g├Âzleyip ele┼čtirmek olas─▒d─▒r. Sporcudan yo─čun y├╝klenme i├žerisinde ve s├╝ratle hareket ederken mant─▒kl─▒ ve do─čru hareket etmesi beklenir.
Antren├Ârler genellikle antrenmanlar i├žinde s├Âylediklerine uygun davranan sporcunun yar─▒┼čmalarda bunlar─▒ unutmu┼č gibi davranmalar─▒n─▒ anlamakta g├╝├žl├╝k ├žekerler. Oysa bilinme gerekir ki yar─▒┼čmalarda ger├žekle┼čtirilmesi istenen d├╝┼č├╝nce s├╝re├žleri ancak yar─▒┼čmaya benzeyen anlam ve ├Ânemi olan ortamlarda ├Â─čretilebilinir. Ve sporcunun deneyini ge├žirdi─či haz─▒rl─▒k sezonu ile sporun t├╝r├╝, d├╝┼č├╝nme ┼čeklini etkiler. Sporda g├Âr├╝len d├╝┼č├╝nce ├že┼čitleri a┼ča─č─▒da ├Ârneklenmeye ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r.
Somut d├╝┼č├╝nce: ├ľzellikle k├╝├ž├╝k ya┼čtaki sporcular─▒n d├╝┼č├╝nme ┼čekli, somut olarak alg─▒lanabilene ba─čl─▒d─▒r. Bu y├╝zden oyun i├žindeki olas─▒ geli┼čmeleri ├Ânceden zihinde canland─▒rarak soyutlamalar─▒ olas─▒ de─čildir. Ancak 10-12 ya┼č─▒ndan itibaren sporcudan somut d├╝┼č├╝nceyi ger├žekle┼čtirmeleri beklenebilir.
Yeniden ├╝retilen d├╝┼č├╝nce: Yeni ili┼čkileri kavrama ve yeni ├ž├Âz├╝mler geli┼čtirmede b├╝y├╝k yarar sa─člar. Yeni hareketler bulunmas─▒ bunlar aras─▒nda ba─člar kurulmas─▒ yetene─čidir. Ve hayal g├╝c├╝yle yak─▒ndan ili┼čkilidir. ├ľzellikle dans, artistik patinaj, ritmik cimnastikte yarat─▒c─▒ d├╝┼č├╝nce yetene─čine gereksinim vard─▒r.
Ama genelde t├╝m performans sporcular─▒ i├žin yarat─▒c─▒ d├╝┼č├╝nce zorunludur
Kavram d├╝┼č├╝ncesi: Hareketlerin ├Â─črenilmesi ve uygulanmas─▒nda temel olu┼čturur. S├Âzl├╝ olarak yapmas─▒ gerekeni anlayabilen sporcu, becerilerini daha net ve istenen hedefe y├Ânelmi┼č olarak ger├žekle┼čtirebilir.
Her kavram─▒n bir i├žeri─či vard─▒r. Bu kavram─▒n a├ž─▒k ve net olarak ortaya konmas─▒ daha ├žabuk ├Â─črenilmesini sa─člar. Bu antren├Âr ve sporcunun birbirini anlayabilmesi i├žin ┼čartt─▒r.
Soyut d├╝┼č├╝nce: Sporcunun edindi─či deneyimleri g├Âz ├Ân├╝nde bulundurarak kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ benzer sorunlar─▒n ├╝stesinden gelebilmesini sa─člar. Bu sayede sporcu var olan yetenek ve becerilerini sonu├ž elde etmeyi sa─člayacak ┼čekilde organize edebilir.
Sezgisel d├╝┼č├╝nce: Sporcunun daha ├Ânceden edindi─či benzer bir deneyim olmamas─▒na kar┼č─▒ yeni olan sorun ile ilgili ├žabuk ve do─čru karar verebilmesidir. ├ľrne─čin sporcunun uygulanmakta olan takti─če uygun olmayan bir harekete bulunarak tak─▒m─▒na say─▒n kazand─▒rmas─▒ ya da antren├Âr├╝n iyi bir oyuncuyu g├Âr├╝nen bir neden olmaks─▒z─▒n de─či┼čtirmesi gibi.
Kontroll├╝ d├╝┼č├╝nce: Sporcunun kendi hareketlerini analiz edebilmesi ve hatay─▒ kendi d─▒┼č─▒ndaki nedenlerle(rakip, antren├Âr, tak─▒m arkada┼člar─▒, hakem v. b)aramak yerine, kendi yanl─▒┼člar─▒n─▒ tespit etmeye y├Ânelmesidir. Bu sayede sporcu kendisini bilin├žli olarak izleyerek var olan yanl─▒┼člar─▒n─▒ d├╝zeltebilir.
Bat─▒l d├╝┼č├╝nce: Bu d├╝┼č├╝nce ┼čeklinde, aras─▒nda ili┼čki bulunmayan olay da nesnelerle ba┼čar─▒ ya da ba┼čar─▒s─▒zl─▒k aras─▒nda ili┼čki kurulmaktad─▒r. ├ľrne─čin belli bir forma, maskot, muska, v. b Ba─č─▒ml─▒ ┼čekle gelmedikten sonra ├Âzellikle gen├ž sporcularda duygusal dengenin korunmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan yararl─▒ olabilir.

4-Sporda hedef belirlemenin ├Ânemi nedir?

Sporda hedef belirleme, sporcunun amac─▒na ula┼čabilmek i├žim ├Âncelikle elde edilmesi gereken ├Âzelliklerin ortaya konulmas─▒ anlam─▒na gelir. Hedeflerin belirlenmesi, sporcunun performans─▒n─▒ geli┼čtirmek i├žin planlamalar yaparken antren├Âre yol g├Âsterir.
Sporcudan beklenenlerin neler oldu─čunu a├ž─▒k ve anla┼č─▒l─▒r bi├žimde ortaya koyaca─č─▒ i├žin de sporcunun motivasyonunu art─▒rarak, ├žal─▒┼čman─▒n kalitesini y├╝kseltir. Sporda hedefler belirlenirken sporcunun sahip oldu─ču fiziksel ve psikolojik beceriler g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulmal─▒d─▒r.
Ula┼č─▒lmas─▒ ├žok zor olan hedefler ya da hemen ba┼čar─▒labilecek kolay hedefler bir yarar sa─člamaz. Sporda yeni ba┼člam─▒┼č, kendi kapasitesi ve spor bran┼č─▒yla ilgili yeterli bilgisi olmayan gen├ž sporcularda hedef belirlemeyi antren├Âr yap─▒lmal─▒d─▒r.

Ancak, ilerlemi┼č sporcularda, hedefin sporcunun kendisi taraf─▒ndan belirlenmesi sporcunun daha istekli ve sorumlu davranmas─▒n─▒ sa─člar. Bu durumu antren├Âr ve sporcu aras─▒nda samimi ve g├╝vene dayal─▒ bir ili┼čki bulunmal─▒, sporcunun hedeflerini belirlemesine ona yard─▒mc─▒ olmal─▒d─▒r.

Sporcunun e─čer varsa o andaki hastal─▒k veya sakatl─▒k gibi problemleri unutulmamal─▒, onlar da g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nmal─▒d─▒r. Hedeflerin ne zaman ve ne d├╝zeyde oldu─ču bilinmelidir. ├ľrne─čin; hafta sonu oynanacak basketbol ma├ž─▒nda 5 tane ├╝├ž say─▒l─▒k at─▒┼č yapabilmek veya 10 savunma ribauntu alabilmek gibi.
Genelde sporcular ve antren├Ârler hedefleri ma├ž─▒ kazanmak olarak belirler. Oysa ma├ž─▒ kazanmak sporcular─▒n kendi d─▒┼č─▒ndaki ba┼čka fakt├Ârlere de ba─čl─▒d─▒r. ├ľrneklersek ; rakibin durumu, izleyicilerin etkisi, hakem, hava durumu v.b
Bu nedenle sonu├ž yerine performans d├╝zeyi ile ilgili hedeflerin belirlenmesi daha do─čru olabilir. Performans hedeflerinin ger├žekle┼čmesi sonucunda ba┼čar─▒ kendili─činden gelecektir

Hedefler ula┼č─▒ld─▒k├ža basamakl─▒ olarak y├╝kseltilebilir. Hedefler sadece yar─▒┼čmalar i├žin de─čil, antrenmanlar i├žin de belirlenmelidir. Sporcu yar─▒┼čmadan daha uzun bir s├╝reyi antrenmanlara ay─▒rmaktad─▒r. Hedeflerin belirlendikten sonra not ┼čeklinde yaz─▒larak sporcunun s├╝rekli g├Ârebilece─či bir yere as─▒lmas─▒ yararl─▒ olur.
Hedefler ba┼čar─▒ld─▒k├ža abart─▒l─▒ olmayan ├Âd├╝ller verilmesi sporcunun motivasyonunu devam ettirecek ve kendine olan g├╝venini art─▒racakt─▒r.
Sporcunun hedefleri yan─▒mda tak─▒mlar i├žin de hedefler belirlenebilir. Ancak tak─▒m hedeflerinin sporcu hedefleriyle ili┼čki olmas─▒na dikkat edilmelidir.
Tak─▒m hedeflerinin belirlenmesi sporcular─▒n birlikte ├žal─▒┼čma ve ba┼čarma iste─čini art─▒r─▒r. Belirlenen hedeflere ula┼č─▒labilmesi i├žin sporcunun antren├Âr├╝ yan─▒nda, tak─▒m arkada┼člar─▒ ve ailesi taraf─▒ndan da desteklenmesi gerekir. Hedeflerin zihinsel hayal edilmesi onlar─▒n ger├žekle┼čtirilmesinde etkili bir yoldur.
Belirlenen hedeflerin neler oldu─ču, ne zaman ger├žekle┼čtirilmesi bekledi─či kartoteksler ├╝zerinde yaz─▒larak takip edilmeli ve kaydedilen ilerleme ile ilgili bilgiler sporcuya bildirmelidir.
Ama her ┼čeyden ├Ânce sporcu ve antren├Âr├╝ hedef belirlemenin yarar─▒na ve zorunlulu─čuna inand─▒rmak gerekir. ┬á

5-Motivasyon nedir?

Sportif y├╝ksek performans─▒n elde edilmesi i├žin sporcunun uzun ve yo─čun antrenmanlara katlanmas─▒, ula┼č─▒lm─▒┼č oldu─ču performans─▒ de─či┼čik hava ko┼čullar─▒ alt─▒nda, rakip ve seyirci etkisine ra─čmen sergileyebilmesi onun motivasyonu ile ilgilidir.
De─či┼čik nedenlere ba─čl─▒ olarak bir davran─▒┼čta bulunmak veya bulunmamak, bir i┼či yapmak ya da yapmamak motivasyonun hangi y├Ânde ve ne kadar kuvvetli oldu─ču ile ba─člant─▒l─▒d─▒r.
Burada motiv, bireyin i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ biyolojik ve sosyal ortamda varl─▒─č─▒n─▒ s├╝rd├╝rmeye y├Ânelik davran─▒┼člar─▒n─▒n nedenidir.
Motivasyon ise bilin├žli ve bilin├žsiz, kal─▒t─▒msal ve ├Â─črenilen psikolojik seyir ve durum i├žin kullan─▒lan bir terimdir.
K─▒sacas─▒ motivasyon, durumun ┼čartlar─▒ ve motiv aras─▒ndaki oyundur.
Motivasyon performans─▒ olumlu y├Ânde etkileyecek ┼čekilde kullanabilmek i├žin antren├Âr├╝n sporcular─▒n─▒ yak─▒ndan tan─▒mas─▒, onlar─▒n ilgi ve gereksinimleri konusunda ilgilere sahip olmas─▒ gerekmektedir. Bu konuda olanak var ise bir psikologla ├žal─▒┼čmak en yararl─▒ ┼čekildir.

6-Yeterli motivasyon nedir?

Sporcunun fizyolojik ve psikolojik a├ž─▒dan yar─▒┼čmaya haz─▒r olma durumudur.

7-Yetersiz motivasyon nedir?

Burada motivasyon d├╝zeyi d├╝┼č├╝kt├╝r. Yetersiz motivasyon durumundaki sporcu keyifsizdir, nedensiz yorgunluk hisseder, yar─▒┼čmay─▒ b─▒rakma e─čiliminde veya bir an ├Ânce yar─▒┼čman─▒n bitmesi iste─čindedir. ─░┼čte bu ortamda sporcuda ÔÇťstart tembelli─čiÔÇŁ s├Âz konusudu┬á

8-Start tembelli─či nedir?

Sporcunun bir yar─▒┼čmada yetersiz motivasyona sahip olmas─▒ nedeniyle ortaya ├ž─▒kan durumdur. Bu arada sporcu isteksizdir, yar─▒┼čmay─▒ b─▒rakmak ister, sava┼č─▒m iste─či yoktur, sahip oldu─ču motor yetenekleri tam verimi ile kullan─▒lmaz.

9-Start tembelli─činden nas─▒l kurtulunur?

Start tembelli─či durumundaki bir sporcuda yap─▒lmas─▒ gereken ruhsal gerilimi art─▒rmaktad─▒r. Bnun i├žin psikotonik antrenman uygulanmal─▒d─▒r.

10-A┼č─▒r─▒ motivasyon nedir?

A┼č─▒r─▒ motivasyon durumundaki sporcu sinirli ve tela┼č─▒d─▒r. Bacaklarda halsizlik, ellerde titreme g├Âr├╝lebilir. ÔÇŁStart tela┼č─▒ÔÇŁ olarak isimlendiriln bir durum s├Âz konusudur. Sporcunun davran─▒┼člar kontrols├╝zd├╝r.

11-Start tela┼č─▒ nedir?

Sporcunun bir yar─▒┼čmada a┼č─▒r─▒ motivasyona sahip olmas─▒ nedeniyle ortaya ├ž─▒kan durumdur. Burada sporcu kontrols├╝z davran─▒┼č ve a┼č─▒r─▒ gergin bir davran─▒┼č bi├žimi sergiler.

12-Start tela┼č─▒ndan nas─▒l kurtulunur?

Start tela┼č─▒ durumundaki bir sporcuda yap─▒lmas─▒ gereken ruhsal gerilimi azalmakt─▒r. Bunun i├žin psikoayarlama antrenman─▒ uygulanmal─▒d─▒r.

13-Psikotonik antrenman nedir?

Psikotonik antrenman, sporcular─▒n psikolojik durumunu ayarlamak i├žin kas tonusunun (geriminin) bilin├žli olarak ayarlanmas─▒ prensibine dayan─▒r. Uygulamaya bak─▒ld─▒─č─▒nda bir ├žok kas tonusunu ayarlama tekni─či vard─▒r. Bunlar s─▒ras─▒yla, otojenik antrenman tekni─či, progresif (gittik├že artan) rahatlama tekni─či, psikofizik antrenman tekni─či, aktif tonus ayarlama tekni─či v. b dir

14-Psikoayarlama antrenman─▒ nedir?

Psikoayarlama antrenman─▒, sporcular─▒n psikolojik durumunu bir uzman denetiminde ve onun y├Ânlendirmesiyle ayarlamak i├žin kas tonusunun (geriminin) bilin├žli olarak kontrol edilmesidir. Psikosomatik problemlerin azalt─▒lmas─▒ veya yok edilmesi hedeflenir. Psikoayarlama yoluyla yar─▒┼čma i├žin uygun zihinsel durum elde edilebilir, gereksiz enerji kayb─▒ ├Ânlenebilir, sporcuda ba┼čar─▒ ile ilgili kendine g├╝ven duygusu geli┼čtirilir.

15-Otojen ├žal─▒┼čma (traning) nedir?

┬á Sporcular─▒n psikolojik y├Ânden yar─▒┼čmalara haz─▒rlanmas─▒ i├žim kullan─▒lan psikoreg├╝lasyon (psikolojik d├╝zenleme) teknikler i├žinde en yayg─▒n olan─▒ otojen traning (otojen antrenman)d─▒r.
Ruhsal ve bedensel gev┼čemeyi sa─člayarak dinlenme s├╝resini k─▒salt─▒r. Otojen traning, fazla ─▒┼č─▒k ve g├╝r├╝lt├╝den uzak bir odada yatar ya da oturur halde yap─▒labilir. Oturur durumda dirsekler dizlerde dayanmal─▒, ba┼č ├Âne do─čru e─čilmelidir.
Daha sonra son derece sakin ve huzurlu oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝lerek di─čer b├╝t├╝n d├╝┼č├╝nceler kafadan uzakla┼čt─▒r─▒l─▒r.
Ve a┼ča─č─▒daki s─▒rlanan alt─▒ psikofizik al─▒┼čt─▒rmas─▒ uygulanmay─▒ ba┼član─▒r:
a-Kollar─▒n giderek a─č─▒rla┼čt─▒─č─▒ ve s─▒cakl─▒k hissiyle kapland─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝l├╝r.
b-Bacaklar─▒n giderek a─č─▒la┼čt─▒─č─▒ ve s─▒cakl─▒k hissiyle kapland─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝l├╝r.
c-Kar─▒n b├Âlgesinin ├╝st k─▒sm─▒n─▒n ve giderek t├╝m v├╝cudun s─▒cakl─▒k hissiyle kapland─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝l├╝r.
d-Nefes al─▒p vermeye dikkat kesilerek, kontrol edilir.
e-Kalp at─▒┼člar─▒na dikkat kesilerek d├╝zenlili─či kontrol edilir.
f-Aln─▒n serinlik hissiyle kapland─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝l├╝r.

Otojen training (otojen antrenman) tek ba┼č─▒na uygulamay─▒ ├Â─črenene kadar deneyimli bir uzman e┼čli─činde ├žal─▒┼č─▒lmal─▒d─▒r.

16- Biyofeedback(Biyolojik Geri Bildirme) ile gev┼čeme

Biyolojik geri bildirme gev┼čeme, sporcular─▒n psikoenerji y├Ântemlerine ve enerjilerine yapt─▒klar─▒ aktivitelere g├Âre optimal(en uygun) kullan─▒mlar─▒na yard─▒mc─▒ olur. E─čer sporculardan ├╝st d├╝zeyde verim almak istiyorsak onlar─▒n fiziksel ve psikolojik kapasitelerini geli┼čtirmelerine yard─▒mc─▒ olmak gerekir. Sporcular v├╝cutlar─▒ndaki gerginliklerle ilgili yeterli bilgiye sahip de─čillerse biyolojik geri bildirimle gev┼čeme ├žal─▒┼čmalar─▒ gereklidir. Kas gerginli─čini ├Â─črenmede ├╝├ž ├že┼čit biyolojik geri bildirim kullan─▒labilir.

a-┬á┬á┬á┬á┬á Deri s─▒cakl─▒─č─▒: Deri s─▒cakl─▒─č─▒ genel gerginlik d├╝zeyini i┼čaret etmede ├Ânemli bir g├Âstergesidir. Kaslar gev┼ček oldu─čundan deride daha fazla kan ak─▒┼č─▒ oldu─čundan deride s─▒cakl─▒─č─▒ y├╝kselir, kaslar gergin oldu─čundan deride daha az kan ak─▒┼č─▒ oldu─čundan deri s─▒cakl─▒─č─▒ azal─▒r.

b-┬á┬á┬á┬á Deri y├╝zeyinin elektrik aktivitesi: Derideki elektriksel aktiviteyi ├Âl├žen bir├žok yol vard─▒r. Bunlar─▒n i├žindeki en kullan─▒┼čl─▒ olanÔÇŁgalvanik deri tepkisiÔÇŁdir (Galvanic Skin Responce-GSR). V├╝cut gergin oldu─čunda. ter bezleri gergin kaslarda meydana gelen ─▒s─▒y─▒ kaybetmek i├žin daha aktif olur. Deride nem oldu─čunda elektrik aktivitesinin bir noktadan, di─čer bir noktaya ak─▒┼č─▒ daha kolayla┼čmakt─▒r. GSR ile derideki bir noktadan di─čer bir noktaya olan bir dakikal─▒k elektrik aktivitesi ├Âl├ž├╝l├╝r. Bu ├Âl├ž├╝m sporcuya i┼čitsel veya g├Ârsel uyaranlarla bildirilir. Sporcular kaslar─▒n─▒ gerdirme ve gev┼četme ├žal─▒┼čmalar─▒yla derideki nem oranlar─▒n─▒ al├žalt─▒p, y├╝kseltmeyi ├Â─črenmelidir. Bunun sporcular taraf─▒ndan ├Â─črenilmesi ├žok zaman almaz.

c-┬á┬á┬á┬á┬á Kaslar─▒n elektriksel aktivitesi: Kaslarla ├žok d├╝┼č├╝k d├╝zeyde olan elektriksel aktivitelerÔÇŁelektromyografiÔÇŁ EMG ile ├Âl├ž├╝lerek gerginlik tespiti yap─▒l─▒r. EMG y├Ântemiyle kas gerginli─či ├Âl├žmek ├Âzellikle sporcular─▒n ├Âzel kas gruplar─▒nda gerginlikler ya┼čand─▒─č─▒nda ve GSR ile sonu├ž al─▒nmad─▒─č─▒nda olduk├ža yararl─▒d─▒r.

Biyolojik geri bildirimle gev┼čeme sportif becerinin ├Â─čretimine benzer. ├ľncelikle ├Â─čretilecek beceri tespit edilmelidir. ├ľ─čretilecek beceri genel kas gev┼čemesi ile veya ├Âzel kas gev┼čemesi ile ilgili olabilir. Belirlenen becerinin, biyo geri bildirimle gev┼čeme olarak nas─▒l ├žal─▒┼čaca─č─▒ sporcuya a├ž─▒klan─▒r ve g├Âsterilir. Sporcu sakin bir odaya getirilir, malzemeler tan─▒t─▒l─▒r ve nas─▒l kullan─▒laca─č─▒ a├ž─▒klan─▒r. Sonra sporculara bilin├žli olarak deri s─▒cakl─▒─č─▒n─▒n veya GSRÔÇÖin nas─▒l de─či┼čtirilebilece─či g├Âsterilir. Kas kas─▒lmalar─▒ biyolojik-geri bildirimle ├žal─▒┼č─▒lacaksa, sporcular EMGÔÇÖye ba─članarak arac─▒n kullan─▒m─▒ g├Âsterilmelidir. Ara├žlar─▒n kullan─▒m─▒ ├Â─čretildikten sonra, sporculardan hayal becerileriyle gerginliklerini kontrol alt─▒na almalar─▒ ve isteklerine g├Âre y├Ânlendirmeleri istenir. Elektronikte bilimsel geli┼čmeler, yukar─▒da s├Âz├╝n├╝ etti─čimiz ara├žlar─▒n basit, kullan─▒┼čl─▒, portatif olarak ├╝retilmesini ve bunlar─▒n antrenman
Veya yar─▒┼čmalar s─▒ras─▒nda kullanmalar─▒n─▒ daha pratik hale getirmi┼čtir.

17- Zihinsel antrenman nedir?

Zihinsel antrenman yap─▒lacak olan hareketin uygulama olmaks─▒z─▒n yo─čun bir ┼čekilde zihinde canland─▒r─▒lmas─▒d─▒r. V├╝cut bilin├žli hareketlerinin tamam─▒nda beynin verdi─či emirlere uymak durumundad─▒r.
Bu y├╝zden zihinsel antrenman, fiziksel antrenman ile birlikte d├╝┼č├╝n├╝lmeli ve antrenman programlar─▒ kapsam─▒nda mutlaka yer almal─▒d─▒r.
Bir hareketin zihinde canland─▒r─▒lmas─▒ s─▒ras─▒nda ilgili kaslarda, o hareketin uygulamal─▒ olarak yap─▒ld─▒─č─▒ zaman oldu─ču gibi elektrik ak─▒mlar─▒n─▒n olu┼čtu─ču tespit edilmi┼čtir.
Bu y├╝zden sporcular─▒n kendi spor dallar─▒nda ├Â─črenmek veya geli┼čtirmek istedikleri becerileri do─čru ┼čekliyle zihinde canland─▒rmalar─▒, daha ├žok tekrar yapmalar─▒n─▒ sa─člayaca─č─▒ i├žin yararl─▒d─▒r.
Hareketi durmadan, korkmadan do─čru ve ak─▒c─▒ bir ┼čekilde zihinde canland─▒rma uygulamal─▒ olarak yapmaktan daha kolayd─▒r. Hareketin m├╝kemmeli─či zihinde sa─čland─▒ktan sonra ise bunu pratikte ger├žekle┼čtirmek kolayla┼čt─▒r─▒r

Bu nedenle zihinsel antrenman koordinasyon geli┼čimde etkili bir y├Ântemdir.
Ayr─▒ca zihinsel antrenman sporcunun yapaca─č─▒ hareket yo─čunla┼čmas─▒n─▒ engelleyen fakt├Ârleri ortadan kald─▒rarak konsantrasyonu sa─člamakt─▒r. Zihinsel antrenman spora yeni ba┼člayanlarda de ileri d├╝zeydeki sporcularda da rahatl─▒kla uygulanabilir. Sporcunun uygulayaca─č─▒ teknik ve taktik karma┼č─▒kla┼čt─▒k├ža zihinsel antrenman daha da ├Ânem kazan─▒r. Zihinsel antrenman─▒n uygulanmas─▒n─▒ sporcu a┼ča─č─▒daki basamaklar─▒ izleyerek kolayca ├Â─črenebilir.
a-Rahat├ža oturarak veya uzanarak g├Âzler kapat─▒l─▒r ve birka├ž kez derin nefes al─▒n─▒p v├╝cut serbest b─▒rak─▒l─▒r.
b-Ayaklardan ba┼člayarak yukar─▒ do─čru v├╝cut par├žalar─▒n─▒n rahatlamaya ba┼člad─▒─č─▒ ve bir s─▒cakla ├ževrelendi─či d├╝┼č├╝n├╝lerek hissedilir.
c-Zihin sorunlardan uzakla┼čt─▒r─▒l─▒p, yap─▒lmak istenen hareket ve yar─▒┼čma pozisyonu hayal edilir.
d-Zihinde canland─▒r─▒lan hareket net ve ayr─▒nt─▒l─▒ olarak d├╝┼č├╝n├╝lerek, bu esnada ne hissedildi─či ve nas─▒l davran─▒ld─▒─č─▒ ya┼čan─▒r
e -Hayal edilen harekette sporcu kendini her zaman ba┼čar─▒l─▒ olarak d├╝┼č├╝n├╝p g├Ârmelidir,
f -Hareketin m├╝kemmel olarak yap─▒ld─▒─č─▒ zihinde canland─▒r─▒ld─▒ktan sonra sporcu ba┼čar─▒l─▒ oldu─čunu ve uygulad─▒─č─▒ hareketi kusursuz olarak yapt─▒─č─▒n─▒ kendi kendine s├Âylemelidir.
g. -Birka├ž derin ve yava┼č nefes ald─▒ktan sonra g├Âzler a├ž─▒l─▒r
i -Zihinsel antrenman g├╝nde ÔÇô2-3 kez uygulan─▒r ve ba┼člang─▒├žtan itibaren yarar─▒ giderek daha etkili ve ├žabuk hissedilir.

18- Meditasyon nedir?

Meditasyon konsantrasyonu geli┼čtiren bilin├žli bir zihin ├žal─▒┼čmas─▒d─▒r. do─ču k├╝lt├╝r├╝nde g├╝nl├╝k ya┼čam─▒n bir par├žas─▒ olan meditasyon, g├╝n├╝m├╝zde d├╝nyan─▒n pek ├žok ├╝lkesinde kullan─▒l─▒r. Meditasyon yoluyla rahatlad─▒klar─▒, daha huzurlu ve mutlu olduklar─▒ bilinmektedir.

Spora meditasyon kendine g├╝venme motivasyonu y├╝kseltme olumlum d├╝┼č├╝nce geli┼čtirme ve stresi azaltarak ideal performansa ula┼čmak amac─▒yla zihinsel antrenman olarak kullan─▒lmaktad─▒r.

Meditasyon kolayl─▒kla herkes taraf─▒ndan uygulanabilir. Etkili olabilmesi i├žin g├╝nde en az iki kere m├╝mk├╝nse ayn─▒ saat ve ayn─▒ yerlerde tekrarlanmal─▒d─▒r. Meditasyona skin bir ortamda ve rahat bir pozisyonda derin nefes al─▒p vererek ba┼član─▒r. sembol olarak bir obje veya s├Âzc├╝─če yo─čunla┼č─▒l─▒r. Meditasyon yap─▒l─▒rken uykulu durumda olmamal─▒ zihni berrak olmal─▒d─▒r

19- Sibervizyon nedir?

Geli┼čmi┼č ├╝lkelerdeki spor psikologlar─▒n─▒n, sporcular─▒n performans─▒n─▒ geli┼čtirmek amac─▒yla kulland─▒klar─▒ zihinsel tekniklerden biridir. ├ľzellikle geli┼čme d├Ânemindeki sporcularda son derece faydal─▒ bir tekniktir.

Bu teknikle ilgili spor dal─▒ndaki ┼čampiyonlardan biri model olarak al─▒n─▒r. Zihinde o sporcu canland─▒r─▒l─▒r. Hareketleri, tekni─či, ba┼čar─▒lar─▒ canl─▒ym─▒┼č gibi net ve parlak g├Âr├╝l├╝r. sporcu belirli bir seviyeye ula┼čt─▒ktan sonra model ald─▒─č─▒ sporcu yerine kendisini koyarak d├╝┼č├╝n├╝r.

Ayn─▒ m├╝kemmel teknik ve ba┼čar─▒lar─▒ kendinin sergiledi─čin, zihinde canland─▒r─▒l─▒r.

B├Âylece kendine g├╝venme, kendi hakk─▒nda olumlu d├╝┼č├╝nceler geli┼čtirme, ba┼čaraca─č─▒ndan emin olma gibi duygular hakim olmaya ba┼člar.

20- Swish (de─či┼čtir) tekni─či nedir?

Sporcu ancak kendine g├╝venli, rahat ve olumlu d├╝┼č├╝ncelere sahip ise ideal performans─▒n─▒ sergileyebilir. Bunun yoluda kendini rahats─▒z eden d├╝┼č├╝ncelerden ve davran─▒┼člardan kurtulmas─▒ndan ge├žer.

Swish tekni─či insan─▒n m├╝kemmel davran─▒┼č─▒ ger├žekle┼čtirmek amac─▒yla kendi kendine ileti┼čim kurmas─▒na dayanan NLPÔÇÖde (Neuro Linguistic Programming) kullan─▒lan bir tekniktir.

Bunun i├žin sakin bir ortamda rahat bir ┼čekilde oturulur. Sporcu be─čenmedi─či, de─či┼čtirmek istedi─či durumunu veya davran─▒┼č─▒n─▒ zihinde canland─▒r─▒r (olaylara ├žabuk sinirlenmek veya yanl─▒┼č yapt─▒─č─▒nda kendi kendine k─▒zmak gibi). Bu hayali zihnindeki ekran─▒n─▒n sol ├╝st k├Â┼česinde b├╝y├╝k ve net olarak yerle┼čtirir. Sonra sahip olmak istedi─či durumu veya davran─▒┼č─▒ zihninde canland─▒r─▒r. (Sakin olmak hatalara ra─čmen kendine g├╝venini kaybetmemek, ba┼čaraca─č─▒na inanmak gibi). Bu hayali de zihnindeki ekran─▒n sa─č alt k├Â┼česine k├╝├ž├╝k ve net olmayan ┼čekilde yerle┼čtirir. Daha sonra da soldaki g├Âr├╝nt├╝y├╝ giderek k├╝├ž├╝lt├╝p kaybederken, sa─čdaki olumlu ve istenen g├Âr├╝nt├╝y├╝ b├╝y├╝t├╝p, net ve parlak bir ┼čekilde t├╝m zihin ekran─▒na yerle┼čtirir. Bu anda b├╝y├╝k bir ba┼čar─▒ elde etmi┼č gibi sevin├žle g├Âr├╝nt├╝y├╝ hissederek ve duyarak peki┼čtirmeye ├žal─▒┼č─▒r.

Bu ├žal─▒┼čman─▒n her seferindeki birka├ž kez ve sanki ger├žekten ya┼č─▒yormu┼čcas─▒na hissedilerek yap─▒lmas─▒ gerekir. Etkisi, ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ ┼čekilde olumlu sonu├žlar ortaya ├ž─▒karmaktad─▒r.

21-    Duyguların performansa etkisi nedir?

Duygular s├Âzle anlat─▒lmas─▒ g├╝├ž olan ve co┼čku, sevin├ž, ne┼če, k─▒zg─▒nl─▒k, ├Âfke, hiddet, endi┼če, korku v. b isimlerle an─▒lan ya┼čant─▒lar─▒ kapsar. Duygular─▒n bilin├žli olarak y├Ânetilebilmesi i├žin antrenman planlamas─▒ s─▒ras─▒nda ele al─▒nmas─▒ gerekir. Duygular─▒n kontrol alt─▒na al─▒nmas─▒ndan kas─▒t, onlar─▒n bast─▒r─▒lmas─▒ de─čildir. ├ç├╝nk├╝ duygular deneyim ve ├Â─črenme s├╝re├žlerinin kontrol├╝ alt─▒ndad─▒r, Duygular─▒n─▒ tan─▒mayan ve y├Ânetemeyen sporcu, sahip oldu─ču ger├žek performans d├╝zeyini sergileyemez.

Sporcunun duygular─▒ kendine y├Ânelik olabilir. Genellikle gen├ž sporcular bir yandan yetersiz kendine g├╝ven, bir yandan da be─čenilme, kabul g├Ârme iste─či aras─▒ndaki farkl─▒l─▒k d├╝┼č├╝k performans ortaya konmas─▒na neden olabilir. Burada sporcu o g├╝n havas─▒nda olmad─▒─č─▒ ya da her ┼čeyin ters gitti─či gibi ifadelere olas─▒ ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒na k─▒l─▒f haz─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒r. Ba┼čta bir ┼čekilde sporcu duygular─▒n─▒ ├ževredeki ki┼či ve olaylara y├Âneltebilir. Sporcu hava durumunu, zemini i, ula┼č─▒m ko┼čullar─▒n─▒, yak─▒m arkada┼člar─▒n─▒n yapt─▒─č─▒ hatalar─▒ kendi ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒n─▒n nedeni olarak g├Âsterebilir. Hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒ ve teslimiyetin sonucu ┼čans─▒zl─▒ktan kurtulamamak olarak a├ž─▒klayabilir.

Bu noktada antren├Âre b├╝y├╝k g├Ârev d├╝┼čmektedir. Antren├Âr sporcunun duygular─▒n─▒n yar─▒┼čmandan ├Ânce ortaya ├ž─▒kmas─▒na olanak sa─člayacak planlamalar yap─▒lmal─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝, ki┼čisel farkl─▒l─▒k nedeniyle sporcular─▒n duygusal y├Ânelimleri ve bunlar─▒n y├Ânetimi farkl─▒ olacakt─▒r. Bunlar─▒n yar─▒┼čma s─▒ras─▒nda tespit ederek ├ž├Âz├╝mlemek olas─▒ de─čildir.

Sporcunun duygular─▒ ne┼če, endi┼če veya k─▒zg─▒nl─▒k d├╝zeyinde ise g├Âsterdi─či tepkiler performans─▒n─▒ engelleyecek a┼čamada de─čildir. Antren├Âr sporcuya a├ž─▒klay─▒c─▒ konu┼čmalar yaparak veya ├Ârnekler g├Âstererek ona yard─▒mc─▒ olabilir. Ancak bu duygular─▒n al─▒┼čkanl─▒k haline gelmesi, yar─▒┼čman─▒n hafife al─▒nmas─▒ ve ├Ânemsenmemesine yol a├žaca─č─▒ndan g├Âz ard─▒ edilmemelidir.

Sporcunun duygular─▒ sevin├ž, korku veya ├Âfke d├╝zeyinde ise dikkati, koordinasyonu ve taktik davran─▒┼člar─▒ olumsuz y├Ânde etkilenelebilir. ├ç├╝nk├╝ bu duygular sporcunun yar─▒┼čma i├žin hedefledi─či teknik ve taktik davran─▒┼člar─▒n─▒n ├Ânemini kaybetmesine yol a├žar. Kendisine faul yap─▒ld─▒─č─▒nda veya rakip ├Âne ge├žti─či durumlarda sporcu yukar─▒daki duygular─▒n etkisinde ise rakibine d├╝┼čmanca duygular sergileyebilir veya yar─▒┼čmay─▒ kazanma ├╝midini kaybederek ├žaba g├Âstermekten vazge├žebilir. Ya da yar─▒┼čma s─▒ras─▒nda bu duygularla hareket eden sporcu, e─čer yar─▒┼čmada iyi durumda ise erken sevin├ž nedeniyle teknik, taktik davran─▒┼č─▒ ├Ânemsemeyerek s├╝rpriz yenilgiler al─▒nmas─▒na yol a├žabilir. Antren├Âr iyi g├Âzlem yaparak sporcunun bu duygular─▒n─▒ hemen tespit edip alg─▒lama, d├╝┼č├╝nme ve karar vermesinde bilin├žlili─čin devam─▒n─▒ sa─člamal─▒d─▒r.

Sporcunun duygular─▒ co┼čku, deh┼čet veya hiddet d├╝zeyinde ise ba┼čta d├╝┼č├╝nme ve alg─▒ yetene─či olmak ├╝zere pek ├žok zihin fonksiyonu zay─▒ft─▒r ve hareketlerini bilin├žli olarak ger├žekle┼čtirmesi olas─▒ olmaz. Sporcunun sahip oldu─ču psiko-fizik denge durumuna kavu┼čmas─▒ i├žin yo─čun duygular─▒n ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ gerekir. Aksi takdirde sporcuya oyunda tutmaya devan etmek ve sonu├ž beklemek b├╝y├╝k hata olur.

22-    Sporcuya duygusal yardım nedir?

Sporda, hemen her durumda duygusal a├ž─▒dan yakla┼č─▒labilir ve e─čer do─čru y├Ântemler kullan─▒labilirse sporcunun duygular─▒n─▒ tan─▒mas─▒ ve kontrol etmesi ├Â─čretilebilinir.

Duygular─▒n ├Ânemli bir ├Âzelli─či var olan durumun alg─▒lanmas─▒na ba─čl─▒ olarak ve subjektif yarg─▒lama sonucu ortaya ├ž─▒kmas─▒d─▒r.

Bu nedenle antren├Âr yar─▒┼čmada ya┼čanan durumlar─▒, antrenman planlamas─▒ s─▒ras─▒nda benzer ┼čekilde yaratarak, sporcunun deneyimlerini art─▒rmal─▒ ve olumlu duygular, do─čru alg─▒lama, m├╝cadele iste─či uyand─▒rmay─▒ sa─člayarak, olumsuz tepkileri ba┼č─▒ndan engellemelidir. Bunun i├žinde ├Âncelikle yap─▒lacak olan antren├Âr├╝n anlay─▒┼čl─▒ ve g├╝ven verici davranarak sporcunun duygular─▒n─▒ rahatl─▒kla a├ž─▒klayabilece─či bir ileti┼čim kurmas─▒d─▒r.

Sporcuya yanl─▒┼č tepkilerde su├žlamak ve yapmas─▒ gereken do─čruyu s├Âylemek yerine davran─▒┼č─▒n─▒n nedenini bulma konusunda yard─▒mc─▒ olmak gerekmektedir. Genellikle sporcuda neden gereken yere pas vermedi─čini, uygun pozisyonlarda at─▒┼č yapmad─▒─č─▒n─▒ yada belirli durumlarda teredd├╝tler ya┼čad─▒─č─▒n─▒ a├ž─▒klamakta g├╝├žl├╝k ├žeker. ├ç├╝nk├╝ kendisi de nedenin fark─▒nda de─čildir. Bunlar─▒ anlams─▒n─▒ sa─člamak, benzer durumlarda, ba┼čka sporcular─▒n duygular─▒ hakk─▒nda bilgi vermek ve sonu├žtaki de─či┼čik olas─▒l─▒klar─▒ s─▒ralayarak sporcuyu bilin├žlendirmek gerekir. Sporcudan yapmas─▒n─▒ istedi─čimiz teknik ve taktik hareketleri bir ba┼čka sporcuya yaparken g├Âzletmek, istenenin zor olmad─▒─č─▒n─▒ anlamas─▒n─▒ sa─člar. Ayr─▒ca sporcunun hayran oldu─ču ve ├Ârnek ald─▒─č─▒ birini izlemesi sa─čland─▒─č─▒nda, o sporcuya g├╝├žl├╝ bir duygusal ba─č kurulaca─č─▒ndan hen├╝z kendisi o kapasitede olmasa da spor ya┼čam─▒ boyunca olumlu etkilenecektir. Bu durum ├Âzellikle ergenlik d├Ânemi sporcular─▒nda g├Âr├╝l├╝r.

Sporcunun kendine, arkada┼člar─▒na ve antren├Âr├╝ne g├╝ven duyarak mutluluk i├žinde hareket etmesi sa─članmal─▒d─▒r. Bunlar─▒ sa─člayabilecek bir antren├Âr├╝n ├Âncelikle kendi duygular─▒n─▒ tan─▒ma ve y├Ânlendirme konusunda yeterli olmas─▒ gerekir, duygular─▒n bula┼č─▒c─▒ oldu─ču unutulmamal─▒d─▒r.

Sporcunun hedeflenen sonu├žlara ula┼čabilmesi i├žin uzun ve yorucu antrenmanlarla d─▒┼č fiziksel engelleri a┼čmas─▒ daha g├╝├žl├╝ daha ├žabuk ve daha m├╝kemmel teknik taktik davranabilmesi i├žin u─čra┼č─▒lmaktad─▒r. Oysa sporcunun yorgunluk, isteksizlik, kendine g├╝vensizlik gibi i├ž psikolojik engelleri a┼čmadan duygular─▒n─▒ tan─▒y─▒p, y├Ânlendirebilme yetene─čini geli┼čtirmeden yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar her zaman antren├Ârleri hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒na u─čratabilir.

Bu nedenle duygusal e─čitime ├žocuk ve gen├žlerin fiziksel antrenmanlara ba┼člad─▒klar─▒ ilk andan itibaren ba┼člamak gerekir. Bu da antren├Âr├╝n antrenman planlamas─▒ yaparken fiziksel ve psikolojik haz─▒rl─▒klar─▒ birlikte d├╝┼č├╝nmesi ve uygulanmas─▒ anlam─▒ndad─▒r.

23-Stres nedir?

Organizman─▒n ruhsal ve bedensel olarak zorlanmas─▒ sonucu ortaya ├ž─▒kan bedensel, zihinsel, psikolojik ve davran─▒┼čsal rahats─▒zl─▒klar ┼čeklinde ortaya ├ž─▒kan durum stres olarak adland─▒r─▒l─▒r

24-   Stresin performans üzerinde etkisi nedir?

Her insan belirli durumlarda kayg─▒ duyar. Bu normaldir ve kendini korumas─▒ ya da ula┼čmas─▒ i├žin gereklidir.

Ancak kayg─▒ uzun s├╝reli ve yo─čun ya┼čand─▒─č─▒nda strese d├Ân├╝┼č├╝r. Kayg─▒, olaylar─▒ alg─▒lama durumuna ba─čl─▒ olarak farkl─▒ d├╝zeylerde ya┼čan─▒r. Baz─▒lar─▒ ki┼čilik ├Âzelli─či olarak kayg─▒ duymaya meyillidir. Bu ki┼čilerin belirli durumlarda ya┼čanacak olan kayg─▒y─▒ daha yo─čun ya┼čad─▒klar─▒ g├Âr├╝lmektedir.

Ayr─▒ca duruma ba─čl─▒ olarak ya┼čanan kayg─▒n─▒n ya┼č ve tecr├╝be ile de ilgili oldu─ču bilinmektedir.

Bilindi─či gibi stres organizman─▒n ruhsal ve bedensel olarak zorlanmas─▒ sonucu ortaya ├ž─▒kan bedensel, zihinsel psikolojik ve davran─▒┼čsal rahats─▒zl─▒klar ┼čeklinde ortaya ├ž─▒kan durumdur. Milyonlarca insana bir anda co┼čku ya da h├╝z├╝n ya┼čatabilen spor m├╝sabakalar─▒nda ba┼črol├╝ oynayan sporcu da hem bedensel hem ruhsal olarak yo─čun y├╝klenmeler alt─▒ndad─▒r. ─░stenen performans─▒ sergileyebilmek i├žin, uzun s├╝reli antrenmanlara katlanmak zorundad─▒r. ├ľzel ya┼čam─▒ dahil her hareketi kontrol alt─▒nda tutulan sporcudan tek istenen kazanmakt─▒r. Her yar─▒┼čma sporcu i├žin sosyal ve ekonomik a├ž─▒dan b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒r. B├Âylesi bir ortamda sporcunun fiziksel ├Âzellikleri ne kadar m├╝kemmel ve ge├žirdi─či antrenman s├╝reci ne kadar kusursuz olursa olsun ba┼čar─▒ya ula┼čmas─▒ stresle ba┼ča ├ž─▒kabilme yetene─čine ba─čl─▒d─▒r.

Stres alt─▒ndaki bir sporcuda ┼ču de─či┼čiklikler g├Âr├╝l├╝r.

Fizyolojik olarak kan bas─▒nc─▒n─▒ (tansiyon arteriyel), kas gerginli─či(gerim/tonus) ter bezi faaliyetlerinin ve kalp vurum say─▒s─▒n─▒n (pulse/nab─▒z)artt─▒─č─▒ g├Âr├╝l├╝r. Solunum (respirasyon) s─▒kla┼č─▒r ve g├Âzbebeklerinde b├╝y├╝me olur. Beyine ve kaslara daha fazla oksijen gerekti─či i├žin kanda alyuvarlar (eritrosit) say─▒s─▒ artar, i├ž organlardaki kan miktar─▒n─▒n azalmas─▒ nedeniyle sindirim yava┼člar, zihinsel olarak dikkat azal─▒r, alg─▒lamada yan─▒lg─▒lar ve unutkanl─▒k g├Âr├╝lebilir. Psikolojik olarak g├╝vensizlik hisseder, huzursuz ve karamsard─▒r, yetersizlik duygusuna ba─čl─▒ olarak korku ba┼člam─▒┼čt─▒r. B├╝t├╝n bunlar antrenman veya yar─▒┼čma s─▒rs─▒nda sahip oldu─ču performans─▒ sergileyememesine neden olur. Konsantre olamaz, koordinasyon bozulur, teknik ve taktik hareketlerde hatalar sergiler.

Sporcular─▒n ki┼čilik ├Âzelliklerini iyi bilen bir antren├Âr, sporcunun bu durumunu hemen tespit edebilir ve stresle ba┼ča ├ž─▒kabilmesi i├žin yard─▒mc─▒ olur. Aksi halde kendisi de sporcunun beklenmedik hatalar─▒ kar┼č─▒s─▒nda ac─▒mas─▒za ele┼čtirip normal performans─▒n─▒ ger├žekle┼čtirece─či beklentisiyle oyun i├žinde tutmaya devam edecektir. Bu da sporcunun stresinin artmas─▒na neden olur.

Stresle ba┼ča ├ž─▒kma yollar─▒ aras─▒nda insanlar en ├žok ├Ânerilen fiziksel egzersizler sporcuda stresin kayna─č─▒ oldu─ču i├ži ge├žerli de─čildir. Bunun yerine do─čru nefes alma egzersizleri biyolojik geri bildirim, otojenik gev┼čeme, progresif gev┼čeme uygulamalar─▒ ve pozitif d├╝┼č├╝nmeyi sa─člayacak zihinsel ├žal─▒┼čmalar yap─▒lmal─▒d─▒r

25-┬á Yerkes ÔÇôDodson yasas─▒ nedir?

Ters ├ževrilmi┼č ÔÇťuÔÇŁ hipotezi olarak bilinir. Bu hipoteze g├Âre sporcunun istenen performans─▒ sergileyebilmesi i├žin uygun bir uyar─▒lm─▒┼čl─▒k dolay─▒s─▒yla belirli bir gerginlik d├╝zeyinde bulunmas─▒ gerekir. Bu d├╝zeyin alt─▒ ve ├╝st├╝ performans─▒ gerekir. Bu d├╝zeyin alt─▒ ve ├╝st├╝ performans─▒ olumsuz y├Ânde etkiler Yerkes ve Dodso (1908) fareleri kullanarak bu hipotezin deneysel do─črulu─čunu kan─▒tlayan ilk ki┼čilerdir.

Burada d├╝┼č├╝k uyar─▒lm─▒┼čl─▒k iki durumda g├Âr├╝l├╝r. ─░lki genele sporcunun kendinden ├žok g├╝├žl├╝ rakiplerle kar┼č─▒la┼čmas─▒ durumunda ne yaparsa yapsa da kazanamayaca─č─▒na inand─▒─č─▒ durumdur. ─░kincisi ise rakibin kendisinden ├žok zay─▒f buldu─ču ve rahat├ža kazanaca─č─▒na inand─▒─č─▒ durumdur. Her iki durumda da sporcu yetersiz uyar─▒lma sonucu ba┼čar─▒s─▒z olacakt─▒r

A┼č─▒r─▒ uyar─▒lm─▒┼čl─▒k durumunda ise sporcu sonuca yo─čunla┼čt─▒─č─▒ ve sadece galip gelmeyi d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ i├žin normal performans─▒n─▒ sergileyemez. A┼č─▒r─▒ gerginlik, g├╝vensizlik ve korku do─čurur. Bu durum yine ba┼čar─▒s─▒zl─▒k getirir.

26-┬á Sporcu ile ileti┼čim nas─▒l olmal─▒d─▒r?

Sporcular y├╝ksek performans hedefleyen uzun ve yorucu yolda ba┼čta antren├Ârler olmak ├╝zere kul├╝p idarecileri izleyiciler, bas─▒n, tak─▒m arkada┼člar─▒ ve do─čal olarak ailesinden destek g├Ârmek ister. Olumlu ve etkili bir ileti┼čim pozitif d├╝┼č├╝nme, g├╝ven duyma, do─čru davran─▒┼člar─▒ peki┼čtirme ve ├Âvme hatta ├Âd├╝llendirme ile olur. Etkili bir ileti┼čim ise s├Âzl├╝ oldu─ču kadar s├Âzs├╝z mesajd─▒r(jestler, mimikler, el-kol hareketleri v. b)├Ânemini bilerek do─čru ve yerinde kullanmaya dayan─▒r. Ayr─▒ca etkili bir ileti┼čim i├žin g├Ânderilen mesajlar, do─čru bir ┼čekilde alg─▒lanabilmelidir.

Genelde antren├Ârler sporcular─▒na s├╝rekli talimatlar g├Ânderir. Ne yapmas─▒ gerekti─či ve yapmamas─▒ gerekti─či ne yemesi gerekti─či ne zaman yatmas─▒ gerekti─či v. b ama sporcuyu nadiren dinlerler. Oysa sporcular g├Ârev ve sorumluluklar─▒n fark─▒ndad─▒r. Hi├žbir sporcu ba┼čar─▒s─▒z olmak istemez. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒k durumunda hatalar─▒n─▒ bilirler. Hatalar─▒n nedenlerini a├ž─▒klayacak durumdad─▒rlar. Antren├Ârlerin sadece kendileri konu┼čmak yerine sporcuyu dinlemeye de ├Ânem vermeleri gerekir. Sporcu kendi tespitleri ve kendi d├╝┼č├╝ncelerine ├Ânem verildi─čini hissetmelidir. Sporcuyla ileti┼čim kurma, olumsuzluklar─▒n─▒ s├Âyleyerek yermeye de─čil, bilgi vermeye yard─▒m etmeye kendine g├╝venini peki┼čtirmeye y├Ânelik olmal─▒d─▒r.

27-  Biyoritm nedir?

G├╝n├╝m├╝zde antrenman programlar─▒ uygulan─▒rken ya da m├╝sab─▒k tak─▒m listesi belirlenirken g├Âz ├Ân├╝nde olan konulardan biride sporcular─▒n─▒n biyoritm e─črileridir. Biyoritm e─črileri fiziksel duygusal ve d├╝┼č├╝nsel sistemleri y├Âneten enerji dalgalar─▒n─▒n seyrini g├Âsterir. Her organizma fiziksel, duygusal ve d├╝┼č├╝nsel olarak periyodik bir dalgalanma i├žinde canlanma ve dinlenme evreleri ge├žirir

Bu konu 20. y. y ba┼člar─▒ndan itibaren t─▒p, hava ve kara trafi─či, sanayi, sigorta ve giderek spor alanlar─▒nda dikkate al─▒nmaya ba┼članm─▒┼čt─▒r. Bu alanlarda yap─▒lan pek ├žok ara┼čt─▒rma, al─▒nan sonu├žlar─▒n biyoritm grafiklerinin durumlar─▒ ile yak─▒ndan ili┼čkili oldu─čunu ortaya koymaktad─▒r.

Fiziksel devre 23 g├╝n s├╝rer. Bu s├╝renini ilk yar─▒s─▒nda fiziksel g├╝├ž ve dayan─▒kl─▒l─▒k y├╝ksektir. ─░kinci yar─▒s─▒nda ise fiziksel kapasite d├╝┼č├╝k oldu─čundan organizma ├žabuk yorulur. Hal b├Âyle ise sporcunun durumunu bilerek de─čerlendirmek, y├╝klenme yo─čunlu─čunu azaltamayaca─č─▒m─▒z bir zamanda ya da m├╝sabakada ise uygun ila├žlarla destekleyerek, hasta olma, sakatlanma v. b riskleri azaltmak gerekir.

Duygusal devre 28 g├╝n s├╝rer. Bu s├╝renin ilk yar─▒s─▒nda sinir sistemi ile ilgili sevgi, zeka, duygu gibi durumlar olumludur. ─░kinci yar─▒s─▒nda ise sinirli, al─▒ngan davran─▒┼člar─▒ bak─▒m─▒ndan olumsuzdur. Bu durumlarda sporcuya kar┼č─▒ tahamm├╝l g├Âsterip, anlay─▒┼čl─▒ davranmak ve motive etmek i├žin uygun yollar─▒ se├žmek gerekir.

Zihinsel devre 33 g├╝n s├╝rer. Bu s├╝renin ilk yar─▒s─▒nda ki┼či ├Â─črenmeye daha yatk─▒nd─▒r. Kolay kavrar ve net d├╝┼č├╝nebilir, haf─▒za iyi ├žal─▒┼č─▒r. ─░kinci yar─▒da ise d├╝┼č├╝nme kapasitesinin tamam─▒ kullan─▒lmad─▒─č─▒ i├žin ├Â─črenme zordur. Yarat─▒c─▒ d├╝┼č├╝nemez ve ├ž├Âz├╝m yollar─▒ bulmada g├╝├žl├╝k ├žeker. Bu durumdaki sporcunun ├Âzellikle s├╝ratle devam eden m├╝sabaka i├žinde zekice ve ├žabuk kararlar vermesi beklenmemelidir.

Her ├╝├ž devrenin birini, sonuncu ve ortas─▒ndaki g├╝nler kritik g├╝nlerdir. Bu g├╝nlerde ki┼činin ├Âzellikle dikkatli olmas─▒ mecbur kalmad─▒─č─▒nda ├Ânemli kararlar almamas─▒, ├Ânemli ve yeni denemelerde bulunmamas─▒ gerekir. ├ľzellikle fiziksel devrenin kritik g├╝n├╝ ├žak─▒┼čan di─čer kritik g├╝n var ise ÔÇťikili kritik g├╝nÔÇŁolu┼čmu┼čtur. Ve son derece riskli bir durumdur. Ara┼čt─▒rmac─▒lar b├Âyle ikili kritik g├╝nlerin y─▒lda en ├žok alt─▒ kez ortaya ├ž─▒kabilece─čini ve bu say─▒n─▒n azl─▒─č─▒n─▒n ┼čans olarak g├Âr├╝lmemesi gerekti─čini belirtmektedirler.

Biyoritmik devrelerin grafi─čini ├ž─▒kartmak i├žin ki┼činin do─čdu─ču g├╝nden itibaren biyoritmi g├Âr├╝lmek istenen ayn─▒ ilk g├╝n├╝ne kadar ya┼čad─▒─č─▒ s├╝re bulunarak baz─▒ hesaplar yap─▒l─▒r.

Bu hesaplamalar─▒n pratik olarak yap─▒labilmesi i├žin geli┼čtirilmi┼č tablolar bulunmaktad─▒r. Ancak biyoritmin kullan─▒m─▒n─▒n, yayg─▒nla┼čmas─▒na ba─čl─▒ olarak haz─▒rlanan bilgisayar programlar─▒ en k─▒sa yoldur.

Do─čum tarihi ve istenen tarih bilgisayara girildi─činde ekranda her ├╝├ž devrenin grafiklerini g├Ârmek m├╝mk├╝n olmaktad─▒r.

28-  Circudian ritm nedir?

Circudain ritm, g├╝n├╝n 24 saati i├žindeki pek ├žok fizyolojik ve psikolojik s├╝re├žteki ritmlerin t├╝m├╝d├╝r.

Bunlar─▒n n├Âro-m├╝sk├╝ler (sinir-kas) koordinasyon, fiziksel ├žal─▒┼čma kapasitesi (PWC-Physical work capacity) reaksiyon s├╝resi (reaction time) kas dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒, kavrama kuvveti, ana eklemlerdeki hareketlilik, v├╝cut ─▒s─▒s─▒, kalp vurum say─▒s─▒, kan plazma vol├╝m├╝, oksijen kullan─▒m─▒ ve protein konsantrasyonu v. b

Literat├╝rde 24 saatlik bir g├╝n s├╝reci i├žinde bir s├╝re y├╝ksek verim ve yava┼člama g├Âsteren ├╝├žy├╝zbinin ├╝zerinde fizyolojik fonksiyon oldu─ču g├Âr├╝lmektedir. Antrenman planlan─▒rken bu konu g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nmal─▒d─▒r.

Acil enerji kayna─č─▒ olan karaci─čer glikojen deposu sabah─▒n ge├ž saatlerinde en y├╝ksek d├╝zeydedir. Gecenin ortas─▒na do─čru da azalmaya ba┼člar.

Zorlu egzersizlerin ┼čiddetine v├╝cudun ┼čiddetine adaptasyonunu sa─člamak i├žin kas tonusu ve kuvvetine etki eden endokrin sisteminde ├Âzel circudian ritmleri vard─▒r.

Bu t├╝r etki g├Âsteren hormonlar─▒ ba┼č─▒nda kortisol gelir. Kortisol her sabah uyand─▒ktan sonra maksimum d├╝zeye ├ž─▒kar ve ak┼čam minimum d├╝zeye iner.

Yorgunlukla yak─▒ndan ilgili bir hormon olan melatonin yemek yeme al─▒┼čkanl─▒klar─▒ ile gece ve g├╝nd├╝z siklusuna ba─čl─▒d─▒r.

29-┬á Jet Lag (zaman de─či┼čimi)sorunu nedir?

Jet lag belirli zaman farkl─▒l─▒klar─▒ olan b├Âlgeler aras─▒nda yap─▒lan u├žak yolculu─ču sonras─▒ ortaya ├ž─▒kan fiziksel ve mental (zihinsel) uyumsuzluk sorunlar─▒d─▒r. Ani zaman de─či┼čimi i├žsel v├╝cut ritmlerini etkileyerek, kar─▒┼č─▒kl─▒k yarat─▒r. ├ľzellikle do─ču ve bat─▒ y├Ân├╝nde uzun u├žu┼člar yap─▒lm─▒┼č ise uyuma ve uyan─▒k olma siklusu bozuldu─čundan meydana gelen fizyolojik de─či┼čiklikler sonucu jet lag olu┼čur.

Bunun sonucunda yorgunluk, depresif (sald─▒rgan) duygular─▒n olu┼čmas─▒, ba┼č a─čr─▒s─▒, konsantre olamama, i┼čtah kayb─▒, uyku bozuklu─ču, kuvvet kayb─▒ ortaya ├ž─▒kar.

V├╝cudun eski durumuna kavu┼čmas─▒ ve eski ritmini yakalamas─▒ i├žin birka├ž g├╝n gerekebilir.

Jet lag, bireyleri farkl─▒ derecelerde kavu┼čmas─▒ ve farkl─▒ ┼čekillerde etkiler. Bu etkilemede ├že┼čitli fakt├Ârler s├Âz konusudur. Bu fakt├Ârler ┼čunlard─▒r:
a. Ya┼č, b. ├ľnceki uyku al─▒┼čkanl─▒─č─▒, c. i├že/d─▒┼ča d├Ân├╝k ki┼čilik.
Burada uyum s├╝resi u├žu┼č y├Ân├╝ne ba─čl─▒d─▒r. Bat─▒ y├Ân├╝ne do─čru yap─▒lan bir u├žu┼č sonras─▒ uyum, u├žulan iki yer aras─▒ndaki saat fark─▒n─▒n yakla┼č─▒k yar─▒s─▒ kadar bir s├╝rede sa─članabilmektedir. Do─ču y├Ân├╝nde do─čru yap─▒lan u├žu┼čta ise uyum, u├žulan iki yer aras─▒ndaki saat fark─▒n─▒n 1. 5 ÔÇśe b├Âl├╝m├╝ sonucu ortaya ├ž─▒kan s├╝rede ger├žekle┼čir. Kuzey veya g├╝ney y├Ân├╝ne do─čru yap─▒lan u├žu┼člarda bu uyum, bir du┼č al─▒narak, yemek yenilerek ve k─▒sa bir uyku ile sa─članabilmektedir. Bu nedenle ├╝lkemiz ko┼čullar─▒nda ├Âzellikle AmerikaÔÇÖdan gelen oyuncularda bu konu g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nmal─▒d─▒r.

Onlar─▒n u├žu┼č y├Ân├╝ bat─▒dan do─čuya do─čru oldu─ču i├žin en az iki ├╝lke aras─▒ndaki saat fark─▒n─▒n 1. 5ÔÇÖe b├Âl├╝m├╝ sonucu ortaya ├ž─▒kan s├╝re, o sporcunun uyumu i├žin gerekir. Bu konu uluslararas─▒ yar─▒┼čmalarda ├╝lkemizi temsil eden tak─▒mlar─▒n veya sporcular─▒n deplasmanlar─▒nda da ge├žerlidir. Burada u├žu┼č y├Ânleri, s├╝releri ve saat farkl─▒l─▒klar─▒ g├Âz ├Ân├╝ne al─▒n─▒p ona g├Âre seyahatler ve g├╝nl├╝k programlar yap─▒lmal─▒d─▒r. Bu t├╝r seyahatlerden bir g├╝n ├Ânce sporculara karbonhidrat y├Ân├╝nden zengin besiler verilmelidir. Uzun u├žu┼člar s─▒ras─▒nda sporcular─▒n dehidratasyonlar─▒na (su kaybetmelerine) engel olmak i├žin meyvesular─▒, madensular─▒ i├žmeleri sa─članmal─▒d─▒r. Sporcular─▒n bu t├╝r seyahatlerde dehidrata(su kayb─▒) neden olabilecek ve onu art─▒rabilecek ├žay, kahve ve alkol gibi i├žeceklerden ka├ž─▒nmalar─▒na dikkat edilmelidir.

 

30-┬á Spor yaralanmalar─▒n─▒n psikolojik y├Ânleri nelerdir?

Spor yaralanmalar─▒n─▒n olu┼čum nedenlerinden biride psikolojik nedenlerdir. Bu durumun bilinmesi ve ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ spor yaralanmalar─▒ndaki bir olu┼čum nedenini ortadan kald─▒rabilir.

Sporcunun zaman zaman ortaya koydu─ču kontrols├╝z, sald─▒rgan ve riskli davran─▒┼člar─▒n─▒n nedenlerini i├ž┼čartlara (psikofizik) ba─člamak gerekir.

Kendisi yar─▒┼čman─▒n heyecan─▒na kapt─▒ran sporcu, objektif olarak alg─▒ alan─▒ i├žinde olmas─▒na ra─čmen, baz─▒ sakatlay─▒c─▒ unsurlar─▒ g├Ârmeyebilir. Bu da gerek rakip, gerekse sahadaki baz─▒ maddelere ├žarpmas─▒na neden olabilir.

Spor yaralanmalar─▒n─▒n meydana gelme olas─▒l─▒─č─▒n─▒ art─▒ran ki┼čilikle ilgili psikolojik durumlar─▒; duygusal nedenler, zihinsel nedenler ve sensomotrik (duyu-hareket) nedenler olarak ├╝├ž ana ba┼čl─▒kla alt─▒nda toplayabiliriz.

Duygusal nedenler: Sald─▒rganl─▒k, korku, h─▒rs, rekabet, psikolojik y├╝klenme ve duygusal ├žat─▒┼čmalard─▒r.

Zihinsel nedenler: Alg─▒ bozuklu─ču, zihinsel y├╝klenme, tehlikeyi g├Âze alma yatk─▒nl─▒─č─▒ ve zihinsel ├žat─▒┼čmalard─▒r.

Sensomotorik nedenler: Yorgunluk, duyars─▒zl─▒k,, kondisyon eksikli─či ile g├╝d├╝ ve beceri aras─▒ndaki uyumsuzluk olarak ele al─▒nabilir.

Ba┼čar─▒s─▒zl─▒ktan duyulan toplumsal korku s├╝rekli tak─▒mda kalabilme ├žabas─▒ i├žinde olan sporcunun s├Âz├╝ edilen bu nedenlerle ba┼ča ├ž─▒kabilmesi i├žin antren├Âr├╝n├╝n bilin├žli bir y├Ânlendirme ve idaresine gereksinim vard─▒r.

 

 
Duyuru-2

K─▒z ve Erkek

├žocuklar─▒ i├žin

Cimnastik,

Voleybol,

Basketbol,

kurs kay─▒tlar─▒

ba┼člam─▒┼čt─▒r.

─░leti┼čim

0 312 397 24 27
0 312 397 24 00 / 370

Genel Kaptan
0 507 790 39 57

Giri┼č Formu
Z─░YARETC─░ SAYACI
Bug├╝n275
D├╝n868
Hafta3030
Ay1143
T├╝m├╝792185

Anketler
Teia┼č Spor Kul├╝b├╝ B├╝nyesinde Hangi Bran┼čta Spor Yapmak ─░stersiniz ?
 
K─░MLER S─░TEDE
Toplam ├ťye:1284
Son ├ťyemiz:bbsrfif...
Son Ziyaret├ži:Greedoa...
Kimler Sitede
Ziyaretciler:
  • 7 Misafir
Salon Egzersizleri

Ev Egzersizleri

Temel Egzersizler


Slaytlar