eltemtek_logo

alstom

logo

 RESM─░ SPONSORLARIMIZA

TE┼×EKK├ťR EDER─░Z

 

ÇOCUK VE SPOR

Bu b├Âl├╝mde hepimizin en de─čerli varl─▒─č─▒ olan ├žocuklar─▒m─▒z─▒n ve ├žocu─čun ├╝zerine egzersizin yapt─▒─č─▒ etkileri; yetenek ve yetenek se├žimi konusunu ve de ├žocu─čun b├╝y├╝me ve geli┼čme d├Ânemlerini aktarmaya ├žal─▒┼čaca─č─▒z.┬á Bu genel konularla ilgili daha detayl─▒ bilgileri kaynaklar b├Âl├╝m├╝nden ula┼čaca─č─▒n─▒z kaynaklardan bulabilirsiniz. Bu konularla ilgili sorular─▒n─▒z─▒ da bilgimiz ├žer├ževesinde yan─▒tlamaya ├žal─▒┼č─▒r─▒z.

ÇOCUK ve EGZERSİZ

1-├çocukluk d├Ânemi nedir?
├çocukluk d├Ânemi do─čumdan itibaren 11-12 ya┼č─▒na kadar s├╝ren bir zaman kapsar.┬á 0-1 ya┼č s├╝t ├žocuklu─ču,┬á 1-3 ya┼č k├╝├ž├╝k ├žocukluk,┬á 3-6 ya┼č okul ├Âncesi ├ža─č─▒,┬á 6-10 ya┼č birinci okul ├žocu─ču ├ža─č─▒,┬á 10-12 ya┼č ikinci okul ├žocu─ču ├ža─č─▒ olarak kabul edilir. Ancak ya┼ča ba─č─▒ml─▒ kalmadan , do─čumdan itibaren ├žocu─čun,┬á fiziksel,┬á zihinse ve psikolojik geli┼čimindeki seyrine bakarak cinsel olgunlu─ča eri┼čmesine kadar olan s├╝recin ├žocukluk d├Ânemi olarak ele al─▒nmas─▒ gerekir.┬á ├ç├╝nk├╝ , kimi ├žocuk akranlar─▒na g├Âre, daha erken veya ge├ž geli┼čebilir. ┬á

2-Çocukların egzersize yanıtları nedir?
├çocuklar bilindi─či gibi bir geli┼čme ve b├╝y├╝me periyodu i├žindedir.┬á Bu periyotta gen├ž ├žocuklar─▒n fizyolojik sistemleri, a─č─▒r egzersizlerin getirdi─či y├╝kleri kar┼č─▒layacak d├╝zeyde de─čildir.┬á Bu g├╝├ž ancak geli┼čme ├ža─č─▒ sonras─▒ yakalanabilmektedir.┬á ├ľzellikle 12ya┼č─▒n alt─▒ndaki ├žocuklar olduk├ža y├╝ksek bir sempatik sistem aktivitesine sahiptir.┬á Bu y├╝zden y├╝ksek bir kalp at─▒m say─▒s─▒n─▒n bulunmas─▒ ve uzun s├╝ren dayan─▒kl─▒l─▒k┬á aktiviteleri onlar─▒n kapasitelerinin kolayl─▒kla t├╝kenmesine neden olur. Bu d├Ânemdeki┬á ├žocuklar─▒n aerobik g├╝├žleri d├╝┼č├╝kt├╝r.┬á Yeterli oksijen kullanma kapasitesine sahip de─čillerdir. ├ç├╝nk├╝ ,┬á kalbin bir seferde pompalayabildi─či kan miktar─▒ yani kalp at─▒m vol├╝mleri d├╝┼č├╝kt├╝r Ayr─▒ca karbonhidrat depolar─▒ da ileri ya┼člar─▒nkine oranla daha azd─▒r. Burada bilinmesi gereken puberte (ergenlik ) ├ža─č─▒ ├Âncesi beyin, sinir, kalp, akci─čerler, b├Âbrekler ve organizman─▒n i├ž ortam─▒n─▒ sabit tutmak i├žin (homeostasis) koordineli bir ┼čekilde ├žal─▒┼čan fizyolojik prosesler (i┼člemler)┬á bebeklik ve ├žocuklu─čun ilk ├ža─člar─▒nda zay─▒ft─▒r.┬á
Bu sistemlerin geli┼čimi puberte ve sonras─▒nda g├Âr├╝l├╝r.┬á Pubertede g├Âr├╝len kuvvetlenme, puberte ile ilgili de─čil;hormonal fakt├Ârlerin bir sonucu oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝lmektedir.┬á V├╝cudun egzersize ve homeostatik┬á mekanizmalar─▒n di─čer streslerine yan─▒t verme yetene─či 14 ya┼č─▒na tepe noktas─▒na ula┼č─▒r. ┬á

3-Çocukta antrenmanın tehlike ve riskleri nedir?
├çocuklarda performans─▒n birdenbire ve ge├žici olarak y├╝kselmesi g├Âzlenir. K├╝├ž├╝k ya┼čta antrenmana ba┼člaman─▒n negatif psikolojik etkileri ile ilgili ├žal─▒┼čma say─▒s─▒ azd─▒r. Bir ├žal─▒┼čmada Varek,┬á performanslar─▒ tekrar d├╝┼čen ├žocuklar─▒n ┼čoka girdikleri ve spor ya┼čamlar─▒n─▒ zaman─▒ndan ├Ânce bitirdiklerini yazar. ├çocukta antrenman tek y├Ânl├╝ uygulanmamal─▒d─▒r. Cottea,┬á yapt─▒─č─▒ ├žal─▒┼čmalarda antrenman tek y├Ânl├╝┬á uyguland─▒─č─▒nda ├Âzellikle iskelet sistemi ├╝zerinde olumsuz etkiler g├Âzlendi─činden s├Âz etmektedir. Ayr─▒ca, tek y├Ânl├╝ antrenman program─▒ uyguland─▒─č─▒nda en riskli spor dallar─▒n─▒ cimnastik┬á s─▒r─▒kla y├╝ksek atlama , k├╝rek , cirit halter, trambolin ve kule atlama oldu─ču g├Âr├╝lmektedir.┬á ┬á

4-├çocuk antrenman─▒ i├žin ├Ânerileri nelerdir?┬á
Belirli bir spor dal─▒na y├Ânlendirilen ├žocuklar─▒n ebeveynlerine,┬á bu alanda ├žocu─ču bekleyen ┼čanslar ve riskler a├ž─▒klanmal─▒d─▒r. ├çocukta sportif ba┼čar─▒n─▒n, okulu ve gelece─čini ikinci plana atmamas─▒ sa─članmal─▒d─▒r.┬á ├çocuklar─▒n aileleri ve ├Âzellikle okuldaki beden e─čitimi ├Â─čretmenleri ile s─▒k─▒┬á diyaloglar kurulmal─▒d─▒r. ┬á

5-├çocuk ve gen├žlerde motorik ├Âzelliklerin geli┼čiminde duyarl─▒┬á d├Ânemler hangileridir?
Erkek┬á ├žocuklarda motorik ├Âzelliklerin en y├╝ksek art─▒┼č g├Âsterdi─či ya┼člar 4-6-8-13-14 ya┼člar─▒ olarak┬á g├Âr├╝lmektedir. 9, 11 ve 15┬á ya┼člar─▒nda geli┼čme┬á az olurken , 3, 5, 7, 12, 16, ve 17ÔÇÖnci ya┼člarda geli┼čme hi├ž g├Âr├╝lmemektedir.┬á K─▒z ├žocuklar─▒ ve gen├žlerinde ise en y├╝ksek art─▒┼č 4, 6, 9, 10 ya┼člar─▒nda g├Âr├╝l├╝rken ;8, 11, 12 ve 13 ya┼člar─▒nda daha az art─▒┼č g├Âr├╝lmektedir.┬á K─▒zlarda 3, 5, 7, 14, 15, 16 ve 17ÔÇÖnci ya┼člarda geli┼čme hi├ž g├Âr├╝lmez.

6-├çocukta ve gen├žte kuvvet antrenman─▒n─▒n ├Âzellikleri nedir?┬á
├çocukluk ve gen├žlik ya┼č─▒nda genel ve ├žok y├Ânl├╝ v├╝cut geli┼čiminde kuvvet antrenman─▒ ├Ânemli bir rol oynar. Kuvvet antrenman─▒ genel anlamda okul ├Âncesi ├ža─čda ├Ânerilmez. Bu ya┼č basama─č─▒nda ├žocuklar─▒n kemik ve kas geli┼čimini sa─člamak i├žin, d├╝zenli olarak kuvvet ├žal─▒┼čmalar─▒ndan uzak spor yapmalar─▒ yeterlidir.┬á Bu d├Ânemde her t├╝rl├╝ kuvvet ├že┼čidine uygun olarak dayanma, as─▒lma ├žekme (parmakl─▒k┬á t─▒rmanma, halat ├žekme ) ile ama├žlanan kuvvet geli┼čimi sa─članabilir. Bunun d─▒┼č─▒nda ayr─▒ bir ├žal─▒┼čmaya gerek duyulmaz

─░lkokulun ilk┬á s─▒n─▒flar─▒nda ├žocu─čun kendi v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒ ile yapaca─č─▒ ├žal─▒┼čmalar yeterlidir.┬á Burada halat ├žekme,┬á y├╝ksek├že bir yere dayanarak push-up (┼č─▒nav), dire─če veya halata t─▒rmanma, al├žak barda ayaklar ├Ânde/yerde kendini ├žekme, barfikse as─▒lma, tek ve ├žift ayak s─▒├žramalar, ├žak─▒ hareketleri en uygun d├╝┼čen kuvvet┬á ├žal─▒┼čmalar─▒d─▒r.┬á StemmlerÔÇÖe g├Âre g├Âvde kaslar─▒n─▒n kuvvetlenmesi ve t─▒rmanma yetene─či┬á 7-9┬á ya┼člar─▒ aras─▒nda en y├╝ksek geli┼čim d├╝zeyine eri┼čmektedir.┬á Bunlar─▒n ard─▒ndan 9 ya┼č sonras─▒ kendi v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒n d─▒┼č─▒ndaki bir a─č─▒rl─▒─ča ta┼č─▒narak,┬á sa─čl─▒k topu gibi ├žal─▒┼čmalar ilave edilebilir. Ayr─▒ca antrenman┬á i├žeri─či olarak barfikste dikey olarak kendini ├žekme, d├╝z zeminde push-up (┼č─▒nav) kar─▒n ve s─▒rt kaslar─▒ i├žin sit-up (mekik) ve ters mekik gibi egzersizler de eklenebilir.
Uzmanlar 14 ya┼č─▒ndan ├Ânce serbest a─č─▒rl─▒kla┬á ├žal─▒┼čma yap─▒lmamas─▒ gereklili─čine dikkat┬á ├žekmektedir. ┬á┬á┬á┬á┬á
Artan ya┼čla ba─čl─▒ olarak dinamik ├žal─▒┼čmalar─▒n yan─▒ sara izotermik (statik/durgun) ├žal─▒┼čmalara da a─č─▒rl─▒k┬á verilmeye ba┼članmal─▒d─▒r.┬á Bilindi─či gibi anaerobik┬á g├╝├ž ya┼č─▒n ilerlemese ba─čl─▒ bir geli┼čim g├Âstermektedir.┬á Bu d├Ânemden sonra yap─▒lacak kuvvet ├žal─▒┼čmalar─▒nda serbest a─č─▒rl─▒k (halter) devreye girecek ise mutlaka bir uzman taraf─▒ndan programlar─▒n─▒n haz─▒rlanmas─▒ gerekmektedir.┬á Erkeklerde kas kuvvetindeki en b├╝y├╝k art─▒┼č 6, 8, 13 ve 14 ya┼člar─▒nda g├Âzlenir.┬á K─▒zlarda ise en b├╝y├╝k art─▒┼č 4 ve 9ÔÇÖuncu ya┼člara g├Âzlenmektedir.

7-├çocuk ve gen├žlerde yap─▒lacak kuvvet┬á ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n temel ilkeleri nelerdir?
├çocuk ve gen├žlerde yap─▒lacak kuvvet ├žal─▒┼čmalar─▒nda g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nmas─▒ gereken temel ilkeleri d├Ârt┬á ana ba┼čl─▒k alt─▒nda toplayabiliriz.┬á Bunlar s─▒ras─▒yla ┼čunlard─▒r:
a-Rizikosuz fakat bedensel verimlilik yetene─či ├žok y├Ânl├╝ geli┼čtirilmelidir.
b. ├çal─▒┼čmalar her ya┼č d├Ânemine g├Âre planlanmal─▒d─▒r.┬á Ayr─▒ca ├žok y├Ânl├╝ de─či┼čken ve ne┼če verici olmal─▒d─▒r.┬á Oyun formu i├žinde verimlidir.
c. Temel kuvvet (birim kuvvet, kaba kuvvet) ile hareket becerisi ve teknik aras─▒nda yak─▒n ili┼čki kurulmal─▒d─▒r
d. Gen├žlerde ortopedik y├Ânden uygun olup olmad─▒─č─▒ ara┼čt─▒r─▒lmadan ├╝st d├╝zeyde y├╝klenmeler yap─▒lmamal─▒d─▒r .

8-A─č─▒rl─▒k ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n boy uzamas─▒na etkisi nedir?
A─č─▒rl─▒k ├žal─▒┼čmalar─▒na ba┼člama ya┼č─▒nda dikkat edilmesi gereken en ├Ânemli nokta, b├╝y├╝me ├ža─č─▒d─▒r.┬á ├ľzellikle fiziksel geli┼čme s─▒ras─▒nda , boyun uzamas─▒, kemiklerin epifiz ad─▒ verilen┬á b├╝y├╝me noktalar─▒ndan┬á sa─član─▒r.┬á Burada epifiz b├Âlgelerine gelen darbeler ve o b├Âlgelere binen fiziksel┬á y├╝k, bu b├Âlgelerin erken kapanmas─▒na neden olur.┬á B├Âylece kemi─čin b├╝y├╝mesi, boyun uzamas─▒ engellenmi┼č olur.

9-├çocuk ve gen├žte dayan─▒kl─▒l─▒k antrenman─▒n─▒n ├Âzellikleri nelerdir?
├çocukluk ve gen├žlikte, dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒n en hassas oldu─ču d├Ânemler erkeklerde ve k─▒zlarda 4 ya┼č─▒ndan sonraki d├Ânemde rastlanmaktad─▒r.┬á Konuyu biraz daha a├žarsak, erkeklerde 14 ve 15 ya┼člar dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒n ├žok kolay geli┼čtirilebilece─či d├Ânemlerdir.┬á K─▒zlarda bu d├Ânem 13 ya┼č olarak g├Âr├╝l├╝r.┬á Bilimsel ├žal─▒┼čmalar,┬á ├žocuklar─▒n ergenlik d├Ânemi ├Âncesi devaml─▒ y├╝klenmelere ve interval (aral─▒) antrenmanlara uygun olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir.┬á Bu nedenle okul ├Âncesi ve okul d├Ânemlerinde dayan─▒kl─▒l─▒k┬á antrenmanlar─▒n─▒n i├žeri─či┬á┬á genelde oyun formu ┼čeklinde olmal─▒d─▒r. Bunlar ebeleme,┬á stafet yar─▒┼člar─▒, yer┬á de─či┼čtirme oyunlar─▒ gibi e─čitsel oyunlar olabilece─či gibi yakan top, mini basketbol, mini futbol gibi k├╝├ž├╝k tak─▒m oyunlar─▒ da olabilir.
Ayr─▒ca piramidal y├╝klenme ┼čeklinde (1-2-3-2-1 dakikal─▒k) ko┼čular da aralar─▒nda birer dakikal─▒k dinlenme verilerek uygulanabilir.┬á Devaml─▒ y├╝klenme ┼čeklinde de 5-10-15 dakikal─▒k ko┼čular yap─▒labilir.┬á Ergenlik d├Ânemi sonras─▒ ise normal dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒ geli┼čtirici ├žal─▒┼čmalara ba┼članabilir.

10-├çocukta ve gen├žte hareketlili─čin ├Âzellikleri nelerdir?
Eklemlerin┬á hareket geni┼čli─či, yani hareketlilik erkek ├žocuklarda 4 ve 8 ya┼člar─▒, k─▒zlarda ise 4 ve 13┬á ya┼člar─▒┬á b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r.┬á Bu ya┼člarda art─▒┼č b├╝y├╝k orandad─▒r.┬á Erkeklerde 6, 9, 13 ve14 ya┼člar─▒ ile k─▒zlarda 6, 9 ve 12 ya┼člar─▒nda da d├╝┼č├╝k oranda art─▒┼člar g├Âzlenebilir.

  YETENEK VE YETENEK SEÇİMİ

1 -  Yetenek nedir?
Sportif ba─člamda yetenek kavram─▒ , belli bir alanda normalin ├╝zerinde ancak hen├╝z tam geli┼čmemi┼č ├Âzellikler┬á b├╝t├╝n├╝ ve bunlara sahip ki┼či olarak de─čerlendirilir

2- Yetenekli sporcular─▒n ├Âzellikleri nelerdir?
Yetenekli bir sporcu incelendi─činde, di─čer sporculara oranla ┼ču ├Âzellikleri farkl─▒l─▒k g├Âsterir:
a. Antrenmanda daha ba┼čar─▒l─▒d─▒r.┬á b. Antrenmanda verilen uyar─▒lara daha┬á ├žabuk uyum sa─člar.┬á c. Daha ├žabuk ├Â─črenir.┬á d. Edindi─či deneyimleri,┬á ba┼čar─▒s─▒n─▒ art─▒rmak amac─▒yla kullan─▒r.┬á e. Verilen g├Ârevleri ba┼čar─▒┬á ile sonu├žland─▒r─▒r ve sorular─▒ yarat─▒c─▒┬á bi├žimde ├ž├Âz├╝mler.┬á f. Performans┬á gittik├že y├╝kselir.┬á g. Stres alt─▒nda bile do─čru de─čerlendirme yapar. h.┬á Riski g├Âze al─▒r.┬á ─▒.┬á Ba┼čar─▒s─▒zl─▒klar onun i├žin motivasyon unsuru olur. ┬á

3-Yetenek se├žiminde hangi y├Ântemler uygulan─▒r?┬á┬á
Yetenek se├žiminde temelde iki y├Ântem uygulan─▒r.┬á Bunlar, do─čal se├žim ve bilimsel se├žim y├Ântemidir.┬á Do─čal se├žim y├Ânteminde ki┼či ya se├žti─či spor dal─▒na kat─▒l─▒r ya da ba┼čar─▒l─▒ olamad─▒─č─▒ bir daldan ba┼čka bir spor dal─▒na y├Ânelip orada ba┼čar─▒l─▒ olur. Bilimsel se├žim y├Ânteminde ise bilimsel testlerle ki┼čilerin kendileri i├žin en uygun spor dallar─▒ belirlenir ve onlara y├Ânlendirilir.

4-Yetenek se├žiminde hangi ├Âl├ž├╝tler kullan─▒l─▒r?
┬áBilindi─či gibi yetenek se├žimi ve spora y├Ânlendirme y├╝ksek sportif performansa y├Ânelik spora anlay─▒┼č─▒ i├žinde de─čerlendirilir.┬á Sporda yetenek kavram─▒n─▒n belirlenmesinde etkili olan fakt├Ârler ┼čunlard─▒r: ┬á
┬áa. Konstit├╝syel (sa─čl─▒k durumu , antropometrik ├Âzellikler) ├Âzellikler b. Kondisyonel motorik ├Âzellikler┬á c.┬á Teknotermik ├Âzellikler (├Â─črenme yetene─či, verimlili─če haz─▒r olma durumu, duygusal ├Âzellikler, bili┼čsel ├Âzellikler) d. Sosyal fakt├Ârler.

5-Yetenek se├žimi ka├ž a┼čamal─▒d─▒r?
Yetenek se├žimi ├╝├ž a┼čamadan olu┼čmaktad─▒r.┬á Bunlar ├Ânse├žim,┬á arase├žim ve son se├žimdir.

 

B├ťY├ťME VE GEL─░┼×ME ┬á

1-B├╝y├╝me ve geli┼čmeye kal─▒t─▒m─▒n etkisi nedir?
┬á─░nsanlar─▒n b├╝y├╝meleri kromozomlar─▒nda bulunan genlerle belirlenir.┬á B├╝y├╝meyi ilgilendiren t├╝m konular, genlerdeki genetik ┼čifrelere ba─čl─▒d─▒r.┬á Ki┼činin boyu,┬á maksimum boya ula┼čabilece─či zaman, kemik ve cinsel olgunla┼čmas─▒ hep bu ┼čifrelerde kodlanm─▒┼čt─▒r.┬á Bu konu ├╝zerinde yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar ├žocuklar ile ebeveynleri aras─▒nda y├╝ksek ili┼čkiler oldu─čunu g├Âstermi┼čtir.

├ľzellikle de┬á uzunluklar─▒n,┬á geni┼čliklere oranla daha yo─čun bir ┼čekilde kal─▒t─▒mdan etkilendi─či g├Âr├╝lmektedir.┬á Bununla birlikte ki┼činin b├╝y├╝me s├╝recinde boyu ile ilgili kesin tahmin yapmak olas─▒ de─čildir.┬á Ayr─▒ca ki┼činin do─čum boyu ve kilosu genel olarak ilerideki boyu ve kilosu hakk─▒nda sa─čl─▒kl─▒ bir bilgi vermez.

2-B├╝y├╝me ve geli┼čmeye ─▒rk─▒n etkisi nedir?
─░nsanlar─▒n b├╝y├╝me ve geli┼čmelerindeki etkili fakt├Ârlerden birisi ─▒rksal fakt├Ârd├╝r.┬á Bu konudaki ara┼čt─▒rmalar bilindi─či gibi genelde ├╝├ž ─▒rk ├╝zerinde yo─čunla┼čm─▒┼čt─▒r.┬á Bunlar siyah,┬á beyaz ve sar─▒ ─▒rklard─▒r.┬á Do─čum s─▒ras─▒nda beyaz ─▒rk ├žocuklar─▒n─▒n , siyah ─▒rka g├Âre daha a─č─▒r oldu─ču belirlenmi┼čtir.┬á Ama bu farkl─▒l─▒klar 5-14 ya┼člar─▒ aras─▒ndaki geli┼čme s├╝recinde tersine d├Ânmektedir.┬á Bu s├╝re├žte siyah ─▒rk ├žocuklar─▒n beyazlara┬á g├Âre daha uzun ve daha a─č─▒r olduklar─▒ g├Âzlenmi┼čtir.┬á Sar─▒ ─▒rk ise bilindi─či gibi beyaz ─▒rka oranla daha k─▒sa ve hafiftir.┬á Irklar ars─▒ndaki b├╝y├╝me ve geli┼čimdeki etkili fakt├Ârlerden birinin de ├ževre oldu─ču g├Âr├╝lmektedir.

├ľrne─čin AmerikaÔÇÖda sar─▒ ─▒rk ├žocuklar─▒ , ├╝lkelerine oranla daha iri olmaktad─▒r.┬á Bu da┬á ├ževre fakt├Âr├╝n├╝n g├Âz┬á ard─▒ edilmemesi gereken bir fakt├Âr oldu─ču ger├že─čini ortaya koymaktad─▒r.┬á Hatta bu konuda tek yumurta ikizleri ├╝zerinde yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarda bile ├ževre fakt├Âr├╝n├╝n etkinli─či belirlenmi┼čtir.

3-B├╝y├╝me ve geli┼čmeye cinsiyetin etkisi nedir?
Do─čumda k─▒z ├žocuklar─▒, erkeklere oranla daha olgundur.┬á B├╝y├╝me ve geli┼čmeleri, erkeklere oranla daha h─▒zl─▒d─▒r.┬á Oyun ├ža─č─▒ ├žocuklu─čuna gelindi─činde, k─▒z ve erkek ├žocuklar─▒n b├╝y├╝me ve geli┼čmeleri aras─▒nda bir farkl─▒l─▒k g├Âr├╝lmemektedir.┬á Ergenlik ├ža─č─▒, k─▒z ├žocuklar─▒nda erkeklerden iki y─▒l ├Ânce ba┼člar.┬á Bu nedenle k─▒zlarda , erkeklerden iki y─▒l ├Ânce h─▒zl─▒ b├╝y├╝me ve geli┼čme g├Âr├╝l├╝r.┬á Ama iki y─▒l sonra erkeklerde b├╝y├╝me ve geli┼čme birden h─▒zlan─▒r ve birka├ž y─▒l devam eder. Bu da erkeklerin ayn─▒ ya┼čtaki k─▒zlardan ├žo─čunlukla daha uzun olmalar─▒n─▒ sa─člar.

K─▒z ├žocuklar─▒ erkeklerde oranla b├╝y├╝me ve geli┼čme s─▒ras─▒nda ├ževresel fakt├Ârlerden daha az etkilenir.

4-┬á B├╝y├╝me ve geli┼čmeye beslenmenin etkisi nedir?
─░nsanlarda b├╝y├╝me ve geli┼čmeyi etkileyen en ├Ânemli d─▒┼č fakt├Ârlerden birisi beslenmedir.

Bu konudaki ├žal─▒┼čmalar beslenme ile b├╝y├╝me ve geli┼čme aras─▒nda ├žok anlaml─▒ ili┼čkiler g├Âstermi┼čtir Yeter siz ve dengesiz beslenme ile b├╝y├╝me ├ža─č─▒ndaki ├žocuklar─▒n boylar─▒nda d├╝┼č├╝┼č g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r.

├çocukta s├╝rekli bir b├╝y├╝me ve geli┼čme oldu─čundan, beslenme yetersizli─či bu d├Ânemde b├╝y├╝me ve geli┼čme ├╝zerinde ├žok derin izler b─▒rak─▒r.┬á K─▒z ├žocuklar─▒n─▒n, erkeklere oranla yetersiz beslenmeden etkilenmeleri daha az olmaktad─▒r.┬á Bilindi─či gibi proteinli besinler kemiklerin uzamas─▒, kas ve iskeletin olgunla┼čmas─▒ y├Ân├╝nden etkindir.┬á ├çocuklarda g├╝nl├╝k protein gereksinimi kilogram ba┼č─▒na 2. 5 grama kadar ├ž─▒kabilir.

Bu kuvvet gerektiren spor dallar─▒nda bir yeti┼čkinin gereksinimine e┼čde─čerdedir.

Demeter, ├žocuklardaki metabolik┬á faaliyetlerin yeti┼čkinlere oranla y├╝zde 20-30 daha fazla oldu─čunu s├Âylemektedir

5- B├╝y├╝me ve geli┼čmeye sosyo-ekonomik d├╝zeyin etkisi nedir?
B├╝y├╝me ve geli┼čmede ├žocu─čun i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ ortam─▒n sa─čl─▒kl─▒l─▒─č─▒, ya┼čad─▒─č─▒ ev, ailesinin ekonomik durumu, ailenin k├╝lt├╝rel ve e─čitsel d├╝zeyi de ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r.

Bu konuda yap─▒lan bir├žok ara┼čt─▒rmada baba meslekleri ile ├žocu─čun geli┼čimi ili┼čkili bulunmu┼čtur.

Ayr─▒ca alt sosyo-ekonomik d├╝zeydeki ├žocuklar─▒n geli┼čimi ile ├╝st sosyo-ekonomik d├╝zeyde ├žocuklar─▒n geli┼čimleri aras─▒nda farkl─▒l─▒klar g├Âzlenmi┼čtir.┬á Do─čald─▒r, bu farkl─▒l─▒klar ├╝st sosyo-ekonomik d├╝zey lehinedir.

6- B├╝y├╝me ve geli┼čmeye psikolojik durumun etkisi nedir?
─░nsan fizyolojik , sosyolojik ve psikolojik bir sacaya─č─▒ i├žinde b├╝y├╝me ve geli┼čmesini s├╝rd├╝r├╝r.

Bu nedenle b├╝y├╝me ve geli┼čmede psikolojik ko┼čullar─▒n da etkinli─či s├Âz konusudur.

G├╝├ž psikolojik ko┼čullar alt─▒nda b├╝y├╝me ve geli┼čmelerini tamamlamak zorunda kalan ├žocuklarda bu konularda baz─▒ gerilikler bulunmu┼čtur. ┬á ├ľzellikle yetimhanede yeti┼čen ├žocuklar ├╝zerinde yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar, psikolojik durumun b├╝y├╝me ve geli┼čme ├╝zerindeki etkinli─či g├Âstermi┼čtir.

7-B├╝y├╝me ve geli┼čmeye mevsimlerin etkisi nedir?
─░nsan┬á b├╝y├╝me ve geli┼čmesine mevsimlerin etkileri ├že┼čitli ara┼čt─▒rmalarda g├Âzlenmi┼čtir.

Tanner, ├žocuklar─▒n boyca b├╝y├╝melerinin ilkbahar d├Âneminde, v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒nca da b├╝y├╝melerinin sonbahar d├Âneminde h─▒zland─▒─č─▒ saptanm─▒┼čt─▒r┬á Mart ve may─▒s aylar─▒nda rastlanan ortalama boy b├╝y├╝me h─▒z─▒ eyl├╝l ve ekim aylar─▒ndaki boy b├╝y├╝me h─▒z─▒n─▒n iki kat─▒na denk gelmektedir. ┬á Bu mevsimsel de─či┼čikliklerin etkileri, yetersiz beslenen ├žocuklarda bile g├Âr├╝lmektedir.

8-B├╝y├╝me ve geli┼čmeye hastal─▒klar─▒n etkisi nedir?
Bilindi─či gibi insan organizmas─▒n─▒n temel yap─▒ ta┼č─▒ proteinlerdir.┬á Hastal─▒k ve yaralanmalar protein metabolizmas─▒n─▒ olumsuz y├Ânde etkiler.┬á B├Âylece b├╝y├╝mede yava┼člama g├Âr├╝l├╝r.

├ľzellikle┬á uzun s├╝reli (kronik) hastal─▒klar b├╝y├╝meyi yava┼člat─▒rken, k─▒sa s├╝reli (akut) hastal─▒klar pek etkilemez.

├çocuklarda hastal─▒k nedeniyle duraksayan b├╝y├╝menin h─▒zland─▒─č─▒ ve hastal─▒─ča ba─čl─▒ a├ž─▒─č─▒ kapatt─▒─č─▒ bir d├Ânem vard─▒r. Bu d├Ânemde ├žocuk┬á normal b├╝y├╝me h─▒z─▒n─▒n y├╝zde 400ÔÇÖ├╝ne kadar ├ž─▒kabilen bir b├╝y├╝me ve geli┼čme g├Âsterebilir.

Burada ├Ânemli olan kronik hastal─▒klardan sonra bu devreyi iyi ko┼čullar alt─▒nda ge├žirmektir.┬á E─čer bu ko┼čullar yarat─▒l─▒rsa ├žocuk normal b├╝y├╝me seyrini yakalayabilir.┬á Ku┼čkusuz bu d├Ânemde doktor kontrol├╝ndeki bir ├žal─▒┼čma b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r. Burada antren├Âr, aile ve doktor s─▒k─▒ bir i┼čbirli─či i├žinde olmal─▒d─▒r.

9-─░nsan v├╝cudunun ├ževresel ve iklimsel ko┼čullara uyumu nas─▒ld─▒r?
─░nsan v├╝cudu ya┼čad─▒─č─▒ ├ževre, bitki ├Ârt├╝s├╝ ve iklim ko┼čullar─▒na uyum sa─člamaktad─▒r.┬á Bu da onun b├╝y├╝me┬á ve geli┼čimi ├╝zerinde etkili olmaktad─▒r.┬á ├ľrneklersek, kuru ve s─▒cak iklimi olan Sahra ├ž├Âllerinde┬á ya┼čayanlar ince uzun, derialt─▒ ya─čdokusu ├žok az, uzun kol ve bacaklara sahip, g├Âvdeleri k─▒sa, ince ve uzun el ayaklar─▒ olan insanlard─▒r.┬á Nemli ve s─▒cak ortam─▒ olan Endonezya, Malezya Amazon ku┼ča─č─▒nda ya┼čayan┬á insanlar ise k─▒sa boylu k├╝tleli olmaktad─▒r.┬á ├çok so─čuk iklimlerde ya┼čayan Eskimolar ise k─▒sa boylu, deri ve kas alt─▒ ve kasaras─▒ ya─č miktarlar─▒ ├žok y├╝ksek, k─▒sa kol ve bacaklar─▒ olan insanlard─▒r.

├çevrenin bir ba┼čka etkisi de yap─▒lan bir ├žal─▒┼čmada, KaliforniyaÔÇÖda ya┼čayan Japon ├žo├žuklar─▒n─▒n,┬á JaponyaÔÇÖda ya┼čayanlara oranla daha iri olmas─▒ ile g├Âzlenmi┼čtir.

Ayr─▒ca,┬á Kato ve ─░shikoÔÇÖnun ├žal─▒┼čmalar─▒nda k─▒rsal alanlarda a─č─▒r i┼č yaparak ├žal─▒┼čan ├žocuklar─▒n ├Âzellikle bacak uzunluklar─▒nda k─▒sal─▒klar oldu─ču g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r.

Bu ├Ârneklerde oldu─ču gibi insan v├╝cudu ya┼čad─▒─č─▒ ├ževre ve iklime uyum sa─člamaktad─▒r.

Bu uyum s├╝reci de ikliminden iklime de─či┼čmektedir.┬á Kimi iklimlerde birka├ž jenerasyon , kilimlerinde ise daha fazla jenerasyon gerekmektedir.┬á

10-├çocukta┬á erken ve ge├ž geli┼čim nedir?
Bu olgu ergenlik ├Âncesi, ergenlik d├Ânemi ve ergenlik sonras─▒ ortaya ├ž─▒kan bir durumdur.┬á Ara┼čt─▒rmalar kronolojik ya┼č ile biyolojik ya┼č aras─▒nda 4 ya┼ča varabilecek farkl─▒l─▒klar oldu─čunu g├Âstermi┼čtir.

Do─čal┬á olarak erken geli┼čim g├Âsterenler, normal geli┼čim g├Âsterenlerden ve geli┼čmesi gecikenlerden daha iyi fiziksel ba┼čar─▒ yetene─čine sahip olurlar. Bu noktada erken geli┼čmi┼č sporcularda, normal geli┼čenler ile yap─▒lan antrenmanlar s─▒ras─▒nda yetersiz y├╝klenme s├Âz konusu olur.┬á Bunu antren├Âr g├Âz ├Ân├╝ne almal─▒, gerekli buldu─ču ekstra antrenmanlar─▒ yapt─▒rmal─▒d─▒r.

Erken geli┼čmi┼člik bir├žok spor dal─▒nda avantaj getirirken ;motorik ├Â─črenme ├ža─č─▒n─▒n uzun olmas─▒n─▒┬á gerektiren aletli jimnastik artistik patinaj, tramplen atlamada bir┬á dezavantaj yarat─▒r

Kaynak:Sporbilim.com sitesi kaynaklar─▒ndan faydalan─▒lm─▒┼čt─▒r.

 
Duyuru-1

G├ľLBA┼×I

Tek ─░lk├Â─čretim Okulu

Spor Salonunda VOLEYBOL 

├žal─▒┼čmalar─▒ devam etmektedir.

 

─░leti┼čim :

G├ťVEN HOCA

0 505 541 57 83 

Duyuru-2

K─▒z ve Erkek

├žocuklar─▒ i├žin

Cimnastik,

Voleybol,

Basketbol,

kurs kay─▒tlar─▒

ba┼člam─▒┼čt─▒r.

─░leti┼čim

0 312 397 24 27
0 312 397 24 00 / 370

Genel Kaptan
0 507 790 39 57

Giri┼č Formu
Z─░YARETC─░ SAYACI
Bug├╝n316
D├╝n624
Hafta2314
Ay17263
T├╝m├╝737534

Anketler
Teia┼č Spor Kul├╝b├╝ B├╝nyesinde Hangi Bran┼čta Spor Yapmak ─░stersiniz ?
 
K─░MLER S─░TEDE
Toplam ├ťye:1120
Son ├ťyemiz:ivikbhd...
Son Ziyaret├ži:ivikbhd...
Kimler Sitede
Ziyaretciler:
  • 1 Misafir
Salon Egzersizleri

Ev Egzersizleri

Temel Egzersizler


Slaytlar